.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Femrat mund të kenë po aq gjasa të vuajnë nga autizmi sa meshkujt, por djemtë kanë deri në katër herë më shumë gjasa të diagnostikohen në fëmijëri, sipas një studimi në shkallë të gjerë.
Një hulumtim i udhëhequr nga Instituti Karolinska në Suedi shqyrtoi shkallën e diagnostikimit të autizmit për njerëzit e lindur në Suedi midis viteve 1985 dhe 2020. Nga 2.7 milion njerëz të ndjekur, 2.8% u diagnostikuan me autizëm midis moshës dy dhe 37 vjeç.
Ata zbuluan se deri në moshën 20 vjeç, shkalla e diagnostikimit të burrave dhe grave ishte pothuajse e barabartë, duke sfiduar supozimet e mëparshme se autizmi është më i zakonshëm tek meshkujt.
“Gjetjet tona sugjerojnë që ndryshimi gjinor në prevalencën e autizmit është shumë më i ulët nga sa mendohej më parë, për shkak se gratë dhe vajzat nuk diagnostikohen mirë ose diagnostikohen vonë”, tha autorja kryesore, Dr. Caroline Fyfe.
Hulumtimi llogariti se në fëmijëri, djemtë diagnostikoheshin mesatarisht gati tre vjet më herët se vajzat – mosha mesatare në diagnozë ishte 15.9 vjeç për vajzat, por 13.1 vjeç për djemtë.
Në përgjithësi, djemtë kishin tre deri në katër herë më shumë gjasa sesa vajzat të diagnostikoheshin me autizëm nën moshën 10 vjeç, megjithëse vajzat u gjetën të “kapin ritmin” kur mbushnin 20 vjeç, për shkak të një rritjeje të shpejtë të diagnostikimit të autizmit gjatë adoleshencës.
“Këto vëzhgime nxjerrin në pah nevojën për të hetuar pse individët femra marrin diagnoza më vonë se individët meshkuj”, përfundojnë autorët.
Studimi, i botuar në BMJ, zbuloi gjithashtu se, ndërsa pabarazitë gjinore në shkallët e diagnostikimit mbetën mjaft të qëndrueshme gjatë tre dekadave të fundit për fëmijët nën 10 vjeç, ato u ulën me shpejtësi për të gjitha grupmoshat e tjera.
“Gjetjet tregojnë se raporti meshkuj-femra për çrregullimin e spektrit të autizmit është ulur me kalimin e kohës dhe me rritjen e moshës në diagnozë”, vërejnë autorët.
“Ky raport meshkuj-femra mund të jetë dukshëm më i ulët nga sa mendohej më parë, deri në atë masë sa, në Suedi , mund të mos dallohet më nga mosha madhore.”
Pacientët dhe avokatja e pacientëve, Anne Cary, tha se hulumtimi mbështeti argumentet se ishin “paragjykimet sistemike në diagnozë, dhe jo një hendek i vërtetë në incidencë” që qëndronin pas mospërputhjes në normat e diagnozës.
Ndërsa fillimi i simptomave mund të vonohet dhe maskimi ishte padyshim një faktor, metodat dhe mjetet për të diagnostikuar autizmin mund të jenë të anshme dhe kanë nevojë për rafinim, tha ajo.
“Këto paragjykime kanë nënkuptuar që një vajzë që në fund të fundit do të diagnostikohej me autizëm do të kishte më pak se një të tretën e shanseve për të marrë një diagnozë para moshës 10 vjeç”, shtoi Cary.
Dr. Judith Brown, drejtuese e provave dhe kërkimeve në Shoqatën Kombëtare të Autizmit, tha: “Gjinia nuk duhet të jetë kurrë pengesë për marrjen e një diagnoze autizmi dhe aksesin në mbështetjen e duhur.”
“Historikisht, gabimisht supozohej se njerëzit autikë ishin kryesisht burra dhe djem, por tani e dimë se gratë dhe vajzat kanë më shumë gjasa të ‘maskojnë’ ato që tradicionalisht mendohen si shenja të autizmit, duke e bërë më të vështirë identifikimin e sfidave me të cilat përballen.”
Burimi: The Guardian/Përshtati Gazeta Si
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
