.png)
Gazeta Si – Izraeli njoftoi se kishte hapur një hetim pasi dy raketa iraniane tejkaluan mbrojtjen ajrore izraelite të shtunën dhe goditën qytetet e Aradit dhe Dimonës.
Të paktën 175 persona u plagosën. Sulmi i së shtunës ishte një nga më të rëndët që Izraeli ka pësuar që nga fillimi i luftës në Lindjen e Mesme: jo aq shumë për sa i përket dëmeve dhe viktimave, por në mënyrën se si raketat iraniane arritën të anashkalonin atë që konsiderohet një nga sistemet më të përparuara dhe efektive të mbrojtjes ajrore në botë.
Sistemi mbrojtës i Izraelit zakonisht quhet “Kupola e Hekurt”. Kjo është në fakt një sinekdokë, sepse “Kupola e Hekurt” është vetëm një pjesë e arkitekturës komplekse mbrojtëse të Izraelit, e cila përbëhet nga shumë shtresa në varësi të fushëveprimit të sulmit dhe është zhvilluar gjatë dekadave të investimeve.
Shtresa më e brendshme, e cila shërben për të mbrojtur nga sulmet me rreze të afërt, është “Kupola e Hekurt”.
Ajo kryesisht kap raketat ose predhat e artilerisë të lëshuara drejt qyteteve izraelite nga një distancë e afërt: për shembull, kur Hamasi lëshon raketa nga Rripi i Gazës ose kur Hezbollahu i lëshon ato nga Libani jugor.
“Kupola e Hekurt” – si të gjitha sistemet e mbrojtjes ajrore – përbëhet nga tre elementë: një radar që zbulon raketat hyrëse; një sistem menaxhimi që llogarit trajektoren e raketës dhe vendos nëse raketa ka të ngjarë të bjerë apo jo në një zonë të populluar; dhe raketa interceptuese, të cilat lëshohen drejt raketës për ta shkatërruar atë në ajër.
Në vitet e fundit, kur Izraeli ka qenë shpesh i përfshirë në luftëra dhe operacione ushtarake, kanë qarkulluar fotografi natën që tregojnë raketa me gjurmë drite mbi qytetet izraelite: këto janë shumë shpesh interceptorë “Kupola e Hekurt” në veprim. Çdo raketë interceptuese kushton rreth 50,000 dollarë.
Çdo sistem i “Kupolës së Hekurt” mund të mbrojë afërsisht 150 kilometra katrorë, kështu që Izraeli ka nevojë për sisteme të shumëfishta për të mbrojtur të gjithë vendin. Sistemet zhvendosen në varësi të zonës që konsiderohet më në rrezik.
Duke vazhduar drejt shtresave më të jashtme të mbrojtjes së Izraelit, pas “Kupolës së Hekurt” është Hobeja e Davidit (nga një histori e njohur biblike), e cila përdoret për të kapur raketa lundrimi dhe raketa balistike me rreze të mesme veprimi.
Ashtu si “Kupola e Hekurt”, sistemi përbëhet nga radarë dhe raketa interceptuese, por këto mund të arrijnë shumë më tej, deri në 300 kilometra.
Shtresa më të jashtme të mbrojtjes së Izraelit përbëhen nga sistemet Arrow 2 dhe Arrow 3 (Arrow do të thotë “shigjetë”).
Ato mund të kapin raketa balistike me rreze të gjatë veprimi, duke i goditur ato ndërsa janë ende jashtë atmosferës. Arrow 3, më i aftë nga të dy sistemet, mund të kapë raketa në një distancë prej mbi 2,000 kilometrash dhe gjithashtu mund të përdoret për të goditur satelitët, nëse është e nevojshme.
Kjo është arkitektura bazë e mbrojtjes: Iron Dome, David’s Sling, Arrow 2 dhe Arrow 3. Izraeli gjithashtu ka sisteme mbrojtëse më të specializuara, si dhe sisteme rezervë në rast se diçka shkon keq (për shembull, ka THAAD me bazë në SHBA, të cilat janë të krahasueshme me Arroë 2, dhe Patriot, të cilat janë të krahasueshme me David’s Sling).
Izraeli po zhvillon gjithashtu një sistem përgjimi me lazer të quajtur “Iron Beam”, i cili u vu në funksion vetëm muajt e fundit.
“Iron Beam” mund të godasë raketa dhe raketa nga rreth 10 kilometra larg dhe për këtë arsye do të plotësojë “Iron Dome”.
Nuk është ende mjaftueshëm i saktë për ta zëvendësuar atë, por ka një avantazh të madh: një interceptim me lazer kushton rreth 3 dollarë, krahasuar me 50,000 dollarë për një interceptor “Iron Dome”.
Arkitektura e mbrojtjes ajrore të Izraelit konsiderohet më efikasja në botë: “Kupola e Hekurt”, për shembull, ka një shkallë interceptimi mbi 90 përqind.
Megjithatë, në muajt e fundit, ajo është sfiduar disa herë. Së pari në qershor 2025, kur Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara sulmuan Iranin në atë që u njoh si Lufta 12-Ditore.
Irani u përgjigj me një sulm me mbi 400 raketa balistike dhe qindra dronë, duke vrarë 28 persona dhe duke plagosur më shumë se 3,000.
Sistemi mbrojtës izraelit ishte efektivisht i ngopur nga numri i madh i raketave dhe i paaftë t’i kapte të gjitha.
Megjithatë, në luftën e javëve të fundit, mbrojtjet izraelite kanë qenë më efektive, me 18 persona të vrarë deri më tani. Por incidente si ai në Aras dhe Dimona tregojnë se mbrojtjet mbeten të depërtueshme.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje