.png)
Gazeta Si – Shqipëria nuk do ta rimarrë statusin e vendit të sigurt për sëmundjen e fruthit. Kjo pasi nuk ka siguruar transmetim 0 për 36 muaj që nga gushti 2019, kur OBSH e shpalli vend me fruth bashkë me disa shtete mes të cilave dhe Britaninë e Madhe.
Sipas raportit të OBSH, në prill të këtij viti, thuhet se në Shqipëri është konstatuar një rritje e rasteve të fruthit në janar dhe shkurt 2022.
OBSH dhe UNICEF paralajmërojnë shpërthime më të mëdha si pasojë e transmetimit të lartë të fruthit dhe shifrat e larta janë një shenjë shqetësuese e një rreziku të shtuar për përhapjen e sëmundjeve të parandalueshme me vaksina.
Si mund të rifitohet statusi?
Burimet i thanë Gazetasi.al se rifitimi i statusit bëhet nëse një vend, raporton për eleminim të transmetimit të sëmundjes duke raportuar 0 raste të fruthit, por OBSH thotë se prej 2019 rastet kanë ardhur në rritje.
Sipas tyre, shkak i shfaqjes së fruthit, ndonëse ekziston mbulimi falas me vaksina, është pandemia e cila shkëputi zinxhirin e vaksinimit të paktën gjatë vitit të parë.
Por OBSH vëren si shkaqe të rritjes së rasteve me fruth dhe pabarazitë, në rritje në aksesin ndaj vaksinave dhe devijimi i burimeve nga imunizimi rutinë të cilat, po lënë shumë fëmijë pa mbrojtje kundër fruthit dhe sëmundjeve të tjera të parandalueshme nga vaksinat.
OBSH thotë se rreziku për shpërthime të mëdha është rritur ndërsa komunitetet relaksojnë praktikat e distancimit social dhe masat e tjera parandaluese për COVID-19 të zbatuara gjatë kulmit të pandemisë.
Përveç kësaj, shkak i rrezikut të përhapjes së fruthit dhe shpërthimeve epidemike lidhen dhe me situatën aktuale ku miliona njerëz janë zhvendosur për shkak të konflikteve dhe krizave, duke përfshirë në Ukrainë, Etiopi, Somali dhe Afganistan.
“Ndërprerjet në imunizimin rutinë dhe shërbimet e vaksinimit kundër COVID-19, mungesa e ujit të pastër dhe kanalizimeve dhe mbipopullimi rrisin rrezikun e vaksinës- shpërthimet e sëmundjeve të parandalueshme”, thuhet në raportin e OBSH.
Pothuajse 17 338 raste të fruthit u raportuan në mbarë botën në janar dhe shkurt 2022, krahasuar me 9665 gjatë dy muajve të parë të 2021.
Duke qenë se fruthi është shumë ngjitës, rastet priren të shfaqen shpejt kur nivelet e vaksinimit bien
Agjencitë janë të shqetësuara se shpërthimet e fruthit mund të paralajmërojnë gjithashtu shpërthime të sëmundjeve të tjera që nuk përhapen aq shpejt.
Përveç efektit të tij të drejtpërdrejtë në trup, i cili mund të jetë vdekjeprurës, virusi i fruthit dobëson gjithashtu sistemin imunitar dhe e bën një fëmijë më të prekshëm ndaj sëmundjeve të tjera infektive si pneumonia dhe diarreja, duke përfshirë edhe disa muaj pas vetë infeksionit të fruthit tek ata që mbijetojnë.
“Fruthi është më shumë se një sëmundje e rrezikshme dhe potencialisht vdekjeprurëse. Është gjithashtu një tregues i hershëm se ka boshllëqe në mbulimin tonë global të imunizimit, boshllëqe që fëmijët e cenueshëm nuk mund t’i përballojnë, “tha Catherine Russell, Drejtoreshë Ekzekutive e UNICEF-it.
Sipas saj është inkurajuese që njerëzit në shumë komunitete kanë filluar të ndihen mjaft të mbrojtur nga COVID-19. për t’u kthyer në më shumë aktivitete sociale.
“Ta bësh këtë në vendet ku fëmijët nuk po marrin vaksinimin rutinë, krijon stuhinë e përsosur për përhapjen e një sëmundjeje si fruthi” shtoi Russell.
Në vitin 2020, 23 milionë fëmijë humbën vaksinat bazë të fëmijërisë përmes shërbimeve rutinë shëndetësore, numri më i lartë që nga viti 2009 dhe 3.7 milionë më shumë se në 2019.
Që nga prilli 2022, agjencitë raportojnë 21 shpërthime të mëdha dhe shkatërruese të fruthit në të gjithë botën në 12 muajt e fundit. Shumica e rasteve të fruthit u raportuan në Afrikë dhe në rajonin e Mesdheut Lindor. Shifrat ka të ngjarë të jenë më të larta pasi pandemia ka ndërprerë sistemet e mbikëqyrjes globalisht, me nën-raportim të mundshëm.
Mbulimi në ose mbi 95% me 2 doza të vaksinës së sigurt dhe efektive të fruthit, mund t’i mbrojë fëmijët kundër fruthit. Megjithatë, ndërprerjet e lidhura me pandeminë COVID-19 kanë vonuar futjen e dozës së dytë të vaksinës së fruthit në shumë vende.
Situata në Shqipëri
Pas muajit gusht 2019 kur Shqipërisë iu hoq statusi i vendit të sigurt sa i takon fruthit, në vendin tonë vijojnë të ketë raste të reja me këtë sëmundje infektive mjaft ngjitëse.
Në një studim të kryer tek të gjithë pacientët e shtruar për mbi 24 orë nga janari 2018 deri në dhjetor 2019 në Shërbimin e Sëmundjeve Infektive, QSUT “Nënë Tereza” në Tiranë, nga 318 pacientë të shtruar në spital me fruth, (139 femra), rreth 35%, 26%, 17%, 14% dhe 7% ishin 15-24, 25-34, 35-44, 45-54 dhe mbi 55 vjeç, respektivisht.
Femrat përbënin 37% të numrit të përgjithshëm të pacientëve. Mosha mesatare ishin përkatësisht 30.9 vjeç dhe 28.5 vjeç.
Koha mesatare nga simptoma e parë deri në paraqitjen spitalore ishte 3.8 ditë. Kontakti me pacientë të tjerë me fruth është vërejtur në 21% të pacientëve.
Skuqjet e trupit u identifikuan si makulopapulare në 96% të pacientëve. Enantema patognomonike ose njolla koplik dhe konjuktiviti u zbuluan përkatësisht në 62% dhe 52% të pacientëve.
Komplikime të lidhura me fruthin janë vërejtur në 53% të pacientëve; pneumoni/pneumoni, hepatiti, komplikime neurologjike janë paraqitur përkatësisht nga 24%, 26% dhe 3% e pacientëve.
Kohëzgjatja mesatare e shtrimit në spital ishte 5,4 ditë, ndërsa vdekshmëria ishte 0,3%
Ky studim ofron dëshmi të vlefshme për shpërndarjen dhe veçoritë klinike të fruthit në Shqipëri. Fruthi është një sëmundje shumë ngjitëse dhe, për sa kohë që virusi i fruthit qarkullon, rreziku i transmetimit mbetet i lartë.
Në vitin 2019, OBSH njoftoi se as disa vitesh progresi të qëndrueshëm drejt eliminimit të fruthit në Rajonin Evropian të OBSH-së, numri i vendeve që kanë arritur ose kanë vazhduar eliminimin e sëmundjes ka rënë.
Komisioni Evropian i Verifikimit Rajonal për Eliminimin e Fruthit dhe Rubeolës (RVC) bazuar në një vlerësim të përditësimeve vjetore të statusit për vitin 2018 të paraqitur nga 53 Shtetet Anëtare të Rajonit, përcaktoi se për herë të parë që nga fillimi i procesit të verifikimit në rajon në vitin 2012, 4 vende (Shqipëria, Çekia, Greqia dhe Mbretëria e Bashkuar) humbën statusin e eliminimit të fruthit.
“Rivendosja e transmetimit të fruthit është shqetësuese. Nëse mbulimi i lartë i imunizimit nuk arrihet dhe mbahet në çdo komunitet, si fëmijët ashtu edhe të rriturit do të vuajnë në mënyrë të panevojshme dhe disa do të vdesin tragjikisht”, thotë Günter Pfaff, kryetar i RVC.
Për rajonin në tërësi, nga fundi i vitit 2018, 35 vende konsiderohen se kanë arritur ose kanë vazhduar eliminimin e fruthit (krahasuar me 37 për vitin 2017), 2 kanë ndërprerë transmetimin endemik të fruthit (për 12-35 muaj), 12 mbeten endemike për fruthin dhe 4 që e kishin eliminuar më parë sëmundjen kanë rivendosur transmetimin e fruthit.
Rritja e rasteve që filloi në vitin 2018 ka vazhduar edhe në vitin 2019, me rreth 90 000 raste të raportuara për gjysmën e parë të vitit.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje