Shkencëtarët në alarm për pyjet e Europës: 216 mijë hektarë në rrezik

Më shumë se 200,000 hektarë pyje europiane janë në rrezik, sipas një studimi të ri.

Dëmtimi i pyjeve në Europë parashikohet të rritet me 20 për qind deri në vitin 2100 krahasuar me dekadat e fundit, edhe nëse bota i përmbahet masave ambicioze klimatike.

Një studim i ri ndërkombëtar i botuar në revistën Science, paralajmëron se zjarret në pyje, stuhitë dhe shpërthimet e brumbujve të lëvores së drurit- të gjitha të nxitura nga ndryshimet klimatike- po vënë në rrezik burime të rëndësishme të karbonit.

Edhe në një skenar me ngrohjen globale të kufizuar në afërsisht 2℃, studiuesit zbuluan se sipërfaqja pyjore e shkatërruar cdo vit mund të rritet nga 180 mijë në afërsisht 216 mijë hektarë në vit deri në fund të shekullit krahasuar me nivelet nga viti 1986 deri në vitin 2020.

Megjithatë, në një skenar ku përdorimi i lëndëve djegëse fosile vazhdon të rritet, duke i shtyrë temperaturat edhe më lart, pothuajse 370 mijë hektarë mund të preken cdo vit deri në fund të shekullit.

Pyjet e Europës janë nën kërcënim.

Studimi paralajmëron se pyjet në Europën Jugore dhe Perëndimore do të preken vecanërisht dhe do të pësojnë ndryshimet më të forta në shkatërrimin e pyjeve.

Ndërsa Europa Veriore pritet të preket më pak rëndë në përgjithësi, studiuesit theksojnë se vatra të dëmtimeve të ardhshme të pyjeve ka ende të ngjarë të shfaqen.

Vitin e kaluar, në BE u shpallën më shumë se 1,800 zjarre pyjore, duke emetuar rreth 38 milionë ton CO2. Shkencëtarët thonë se shumë nga këto zjarre ndodhën aty ku anomalitë klimatike treguan kushte shumë më të thata dhe më të ngrohta se mesatarja.

Vera e vitit 2025 ishte veçanërisht e keqe për Portugalinë dhe Spanjën, të cilat të dyja përjetuan zjarre rekord që përbënin më shumë se dy të tretat e shkatërrimeve në BE.

Sipas Ëorld Ëeather Attribution (WWA), këto zjarre vdekjeprurëse kishin rreth 40 herë më shumë gjasa të ndodhnin për shkak të ndryshimeve klimatike.

Pse pyjet janë kaq të rëndësishme në luftën kundër ndryshimeve klimatike?

Europa është ndër rajonet më të pyllëzuara të botës, me rreth 40 për qind të sipërfaqes së saj tokësore të mbuluar nga pyje.

Jo vetëm që këto zona strehojnë shumicën e specieve tokësore të kafshëve, bimëve dhe kërpudhave vendase në kontinent- ato janë gjithashtu një burim jetësor karboni që thith CO2 nga ajri dhe ndihmon në luftën kundër ndryshimeve klimatike.

Pyjet gjithashtu luajnë një rol të rëndësishëm në sigurimin e ujit të pastër, uljen e rrezikut të përmbytjeve dhe rritjen e sigurisë ushqimore.

Megjithatë, Christopher Reyer, shkencëtar dhe bashkautor i studimit, thotë se pyjet e Europës ka të ngjarë të thithin më pak karbon në të ardhmen.

“Nëse pyjet thithin më pak karbon, ose potencialisht lëshojnë më shumë sesa thithin, kjo rrit presionin mbi sektorë të tjerë si transporti dhe bujqësia për të ulur emetimet e tyre më shpejt”, shton ai.

“Në të njëjtën kohë, menaxhimi i pyjeve duhet të përqendrohet më fort në ndërtimin e pyjeve elastike.”

A po mbjell BE mjaftueshëm pemë?

Në vitin 2010, BE nisi iniciativën e saj prej tre miliardë pemësh, një moment historik që mund të largojë një shifër marramendëse prej 15 milionë ton CO2 nga ajri në vit deri në vitin 2050.

Megjithatë, sipas një mjeti online të krijuar nga Komisioni, më pak se 38 milionë pemë janë mbjellë në BE deri më tani.

Kjo do të thotë që BE ka përfunduar vetëm rreth 1.26 për qind të objektivit të saj gjashtë vjet pas nismës. Nëse normat e mbjelljes nuk rriten ndjeshëm, arritja e tre miliardë pemëve të reja deri në vitin 2030 do të jetë e pamundur.

Një zyrtar i Komisionit i tha Euroneës se iniciativa është një “angazhim vullnetar” që synon të mobilizojë organizatat dhe individët aktivë në mbjelljen e pemëve për të raportuar punën e tyre- dhe jo një angazhim i detyrueshëm.

---

Copyright © Gazeta “Si”

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.

---