Rutte po gabon në lidhje me mbrojtjen europiane

Nga Gazeta ‘Si’- Kur Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, i tha Parlamentit Europian se kontinenti nuk mund të mbrohet pa Shtetet e Bashkuara dhe se ata që mendojnë ndryshe duhet “të vazhdojnë të ëndërrojnë”, ai e shndërroi këtë varësi në një doktrinë politike.

Ai u pozicionua jo aq si kreu i një aleance mes partnerësh potencialisht të barabartë, por si zëdhënës i dorëzimit strategjik të Europës.

Qasja e Rutte-s ndaj mbrojtjes europiane ndjek një logjikë të njohur, por gjithnjë e më të paqëndrueshme: parandalimi bërthamor barazohet me mbrojtjen amerikane; mbrojtja amerikane barazohet me sigurinë europiane; rrjedhimisht, sovraniteti strategjik europian është një iluzion.

Por ky zinxhir arsyetimi është shumë më i brishtë sesa duket.

Së pari, edhe pse stabiliteti strategjik i përgjithshëm i Europës varet nga parandalimi bërthamor, shumica e sfidave reale të sigurisë në hapësirën euroatlantike, nga operacionet hibride te skenarët e kufizuar konvencionalë zhvillohen dhe do të vazhdojnë të zhvillohen shumë poshtë pragut bërthamor.

Këtë e njeh edhe vetë qëndrimi parandalues i NATO-s. Mbivlerësimi i dimensionit bërthamor rrezikon të lërë në hije rëndësinë vendimtare të forcës konvencionale, qëndrueshmërisë, logjistikës, inteligjencës cilësore, mbrojtjes ajrore dhe thellësisë industriale, fusha ku Europa është e dobët për shkak të zgjedhjeve politike.

Për më tepër, debati bërthamor në Europë nuk është bardh e zi. Kontinenti nuk është i dënuar të zgjedhë mes varësisë totale nga ombrella amerikane dhe cenueshmërisë totale.

Pavarësisht se çfarë mund të mendojë dikush për Trumpin dhe politikën e tij shkatërruese, drejtimi i politikës së jashtme të SHBA-së është i pagabueshëm.

Një diskutim serioz mbi rolin e kapaciteteve parandaluese franceze dhe britanike brenda një kornize europiane, politikisht kompleks, po, por strategjikisht i mundshëm, nuk është më tabu.

Duke theksuar koston jashtëzakonisht të lartë të ndërtimit nga e para të një force bërthamore europiane, mohimi kategorik i Rutte-s ndaj rolit strategjik të Europës në fushën bërthamore anashkalon këtë zhvillim, në vend që të përballet me të.

Po ashtu, kreu i NATO-s tregohet tepër i nxituar në refuzimin e nocionit gjithnjë e më të pranuar të një “shtylle europiane” brenda NATO-s. Është e vërtetë se vlera e shtuar e BE-së aktualisht shfaqet më së miri në krijimin e një tregu më të integruar dhe dinamik të mbrojtjes europiane, të cilin Komisioni Europian po e nxit aktivisht.

Por Rutte nënvlerëson kapacitetet ekzistuese ushtarake të Europës.

Vendet europiane, së bashku, disponojnë tashmë forca ajrore të avancuara, nëndetëse të nivelit botëror, fuqi të konsiderueshme detare, sisteme moderne raketore dhe të mbrojtjes ajrore, ekspertizë kibernetike, asete hapësinore dhe një nga bazat industriale të mbrojtjes më të mëdha në botë. Dhe sa i përket mbrojtjes së Ukrainës, aleatët europianë, përfshirë Francën, kanë zgjeruar ndjeshëm kontributet e tyre në fushën e inteligjencës.

Problemi, pra, nuk është mungesa e kapaciteteve, por fragmentimi kombëtar dhe industrial, i shoqëruar me rrezikun e stagnimit teknologjik dhe investimeve të pamjaftueshme në elementë kyç si prodhimi i municioneve, lëvizshmëria ushtarake, inteligjenca, vëzhgimi dhe zbulimi, satelitët, furnizimi ajro r me karburant dhe strukturat e integruara të komandimit.

Siç e tregojnë projekte satelitore si Komunikimet Qeveritare Satelitore të BE-së dhe konstelacioni IRIS², këto janë fusha që mund të përmirësohen brenda muajsh dhe vitesh, jo dekadash. Por t’u thuash europianëve se sovraniteti është një fantazi mund të shuajë lehtësisht vrullin politik të nevojshëm për t’i adresuar këto probleme.

Së fundi, mesazhi i Rutte-s është në mënyrë të çuditshme jashtë sinkroni edhe me Uashingtonin.

Presidentët amerikanë prej kohësh i kanë kërkuar Europës të marrë shumë më tepër përgjegjësi për mbrojtjen e saj, dhe në mandatin e tij të dytë, presidenti Donald Trump e ka çuar këtë mesazh edhe më tej nga ndarja e barrës drejt zhvendosjes së barrës. Por t’i thuash njëkohësisht Europës se duhet të kujdeset për veten, për sa kohë që vazhdon të blejë armë të prodhuara në SHBA, dhe se nuk mund të ketë kurrë sukses të vërtetë, nuk është qartësi strategjike, por disonancë njohëse.

Europa nuk mund ta injorojë më realitetin politik. Pavarësisht se çfarë mendimi mund të ketë dikush për Trump-in dhe politikat e tij përçarëse, drejtimi i politikës së jashtme amerikane është i qartë: Europa nuk është më prioritet. Qendra e gravitetit strategjik të SHBA-së tani ndodhet në Indo-Paqësor, ndërsa dominimi amerikan në hemisferën perëndimore renditet më lart se mbrojtja e Europës.

Në këtë kontekst të ndryshuar, vendosja e të gjitha “vezëve” të sigurisë europiane në shportën amerikane nuk është e arsyeshme.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë që Europa të braktisë NATO-n apo të shkëpusë në mënyrë aktive lidhjet transatlantike. Përkundrazi, do të thotë të pranohet se aleancat mes të barabartëve janë më të forta sesa ato të ndërtuara mbi varësi.

Një Europë që mund të mbështetet ushtarakisht, industrialisht dhe politikisht te vetja është një aleat më i besueshëm dhe më i vlefshëm. Dhe aleanca transatlantike 80-vjeçare do të mbijetojë vetëm nëse SHBA-ja dhe Europa arrijnë një marrëveshje të re.

Prandaj, teksa aleatët transatlantikë përballen me një përputhje më pak të qartë interesash dhe vlerash, Rutte duhet të promovojë një NATO më të balancuar me një shtyllë të fortë europiane, jo ta minojë atë.

Burimi: Politico/Përshtati Gazeta Si

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.