.png)
Gazeta Si – Gjatë këtyre javëve të luftës në Lindjen e Mesme, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) ka paralajmëruar vazhdimisht për shkallën e krizës energjetike që na pret.
Bllokada e Ngushticës së Hormuzit ka ndërprerë dërgesat e gazit dhe naftës nga vendet e Gjirit, të cilat janë ndër prodhuesit më të mëdhenj në botë dhe sulmet e Iranit ndaj termocentraleve të tyre kanë dëmtuar objektet dhe kanë kompromentuar prodhimin. Edhe nëse lufta përfundon së shpejti, pasojat për energjinë do të vazhdojnë për një kohë shumë të gjatë.
Deri më tani, jeta e njerëzve dhe operacionet e bizneseve janë ndikuar kryesisht nga rritja e kostove të karburantit.
Por nëse lufta vazhdon për një kohë të gjatë, do të lindë një problem tjetër: mund të fillojmë të na duhet të bëjmë pa gaz dhe naftë nga Gjiri Persik dhe për këtë arsye duhet të racionojmë konsumin.
Për këtë arsye, IEA ka hartuar disa rekomandime për qeveritë, individët dhe bizneset nëse lind ky skenar. Megjithatë, këto rekomandime janë të vlefshme edhe nëse janë thjesht për të kursyer parà.
Në fakt, këto janë kryesisht rekomandime për qeveritë. Për javë të tëra, agjencia ka akuzuar politikanët se kanë nëvlerësuar ndikimin e mundshëm ekonomik të kësaj krize të re energjetike: sipas IEA-s, po përjetojmë ndërprerjen më të rëndë të furnizimit me energji ndonjëherë, madje edhe më të madhe se ato të viteve 1970 (ato që çuan në të ashtuquajturën “masa shtrënguese”).
Për momentin, rreziku që vendet evropiane të mbeten pa naftë dhe gaz është mjaft i ulët. Vendet më të rrezikuara, megjithatë, janë ato në Azi, të cilat marrin afërsisht 80 përqind të të gjithë naftës dhe gazit që kalon nëpër Hormuz.
Rekomandimet e IEA-s tregojnë qartë se sjellja individuale mund të ketë një ndikim relativisht të kufizuar në konsumin e gazit.
Ulja e konsumit të energjisë elektrike është e dobishme, duke pasur parasysh se një pjesë e mirë e vendeve europiane e gjenerojnë përmes gazit. Për shembull, sobat me gaz mund të zëvendësohen me ato elektrike, ose ngrohja mund të ulet.
Në këtë rast, politikat qeveritare janë më efektive sesa vendimet individuale. Për shembull, në dimrin e viteve 2022-2023, kur vendet evropiane e gjetën veten pa shumë gaz nga Rusia për shkak të luftës në Ukrainë, qeveria italiane shkurtoi periudhën gjatë së cilës ngrohja mund të lihej ndezur me rreth një muaj (ajo e vonoi aktivizimin e saj me dy javë dhe e çoi mbylljen e saj përpara me të njëjtën kohë).
Megjithatë, sipas IEA-s, sjellja individuale mund të ndihmojë ndjeshëm në uljen e kërkesës së një vendi për naftë. Gjëja e parë që duhet bërë, është të zvogëlohet udhëtimi, ose të paktën ta bëjmë atë më efikas.
Zgjidhja e parë është të punohet nga shtëpia, sa herë që është e mundur, siç kanë bërë tashmë disa vende aziatike: Filipinet dhe Pakistani kanë futur një javë pune 4-ditore për punonjësit publikë, ndërsa Sri Lanka ka mbyllur zyrat publike të mërkurën. Laosi, Tailanda dhe Vietnami po promovojnë gjithashtu në mënyrë aktive punën e zgjuar.
Masa të ngjashme u inkurajuan edhe në vendet evropiane gjatë krizës së fundit energjetike. Për shembull, në dimrin e viteve 2022-2023, Bashkia e Milanos fiku dritat dhe ngrohjen në zyrat e saj çdo të premte, dhe punonjësit punuan nga shtëpia.
Shumë kompani të mëdha bënë gjithashtu të njëjtën zgjedhje, por në atë rast, ato po përpiqeshin të kursenin në faturat e shërbimeve: çelësi këtu ishte të inkurajoheshin punonjësit të shmangnin drejtimin e automjeteve.
Sipas IEA-s, nevojiten stimuj ose rregullore qeveritare. Përndryshe, rreziku është që kompanitë të mos zbatojnë në mënyrë të pavarur iniciativa të ngjashme, të cilat vetëm mund të çojnë në kursime të konsiderueshme.
Në ekonomitë e përparuara, makinat private janë automjetet që konsumojnë më shumë karburant, duke përbërë afërsisht 60 përqind të të gjithë konsumit të transportit rrugor.
Udhëtimi për në punë dhe nga puna përbën një pjesë të konsiderueshme të kësaj: IEA ka llogaritur se, mesatarisht, tre ditë pune inteligjente në javë mund të kursenin midis 2 dhe 6 përqind të kërkesës për naftë dhe derivate të saj në të gjithë vendin.
Kjo përqindje padyshim ndryshon në varësi të sa njerëz shkojnë në punë me makinë dhe sa punonjës punojnë në të vërtetë nga shtëpia.
Me tre ditë punë nga shtëpia, IEA ka llogaritur se një punëtor që përdor një makinë mund të kursejë deri në 20 përqind të konsumit të benzinës.
Zgjedhjet e stilit të drejtimit janë gjithashtu të rëndësishme në nivel individual: përshpejtimi më gradual, monitorimi i vazhdueshëm i presionit të gomave dhe përdorimi i kufizuar i ajrit të kondicionuar, mund të ndihmojnë në uljen e konsumit të karburantit.
IEA gjithashtu sugjeron rishqyrtimin e përdorimit të përbashkët të makinave, d.m.th., ndarjen e udhëtimeve me makinë me të tjerët për të ndarë koston e karburantit dhe taksave.
Sipas IEA-s, ulja e kufirit të shpejtësisë në autostrada gjithashtu mund të ndihmojë në uljen e konsumit të karburantit dhe madje edhe në këtë rast, do të nevojitej një vendim qeveritar.
Stimujt për përdorim më të madh të transportit publik do të ndihmonin gjithashtu: IEA sugjeron futjen e ndalimeve të pjesshme në qarkullimin e makinave, siç është sistemi i targës alternative.
Së fundmi, ajo sugjeron kufizimin e udhëtimit ajror, i cili është intensiv ndaj karburantit. Në afat të shkurtër, IEA vlerëson se vetëm fluturimet e biznesit mund të reduktohen me rreth 40 përqind, gjë që mund të ulë kërkesën për karburant avionësh me 7 deri në 15 përqind.
Linjat ajrore janë gjithashtu shumë të shqetësuara për mbarimin e furnizimeve brenda pak javësh dhe për këtë arsye kanë frikë se do të duhet të ulin fluturimet pavarësisht kësaj.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje