.png)
“Është historia e një burri që po bie nga një ndërtesë 50-katëshe. Në çdo kat, ndërsa bie, ai qetësohet duke përsëritur: jusqu’ici tout va bien (deri këtu gjithçka mirë), jusqu’ici tout va bien, jusqu’ici tout va bien.”
Kështu nis filmi kult francez i vitit 1995, La Haine. Këto fjalë, ky imazh, janë ngulitur në mendjen time përgjithmonë. Ato më qetësojnë kur ndihem e shqetësuar ose kam dyshime për aftësitë e mia. Sugjerojnë që, duke parë që deri tani më ka shkuar mirë, ndoshta do të vazhdoj kështu.
Deri tani, edhe në botën e Bitcoin, entuziastët e saj kanë arritur të dalin pa pasoja. Sigurisht, Bitcoin ka pasur disa rënie të mëdha, qindra kompani kripto kanë falimentuar, shumë njerëz kanë humbur kursimet e jetës së tyre, por sa herë që bie, gjithmonë është rikuperuar. Ata që mund ta përballojnë, mbajnë pozicionet (ata që nuk mund, humbasin gjithçka), dhe përvoja e fituar nga rikthimi i çon të besojnë se monedha e tyre e shenjtë kripto do të jetojë përgjithmonë.
Le të jem e sinqertë: nuk do të ndodhë. Vetëbesimi i tepruar i Bitcoin-erëve, ose më saktë, besimi që ata projektojnë, i domosdoshëm për funksionimin e gjithë skemës, ka qenë gjithmonë i pabazë, i papërgjegjshëm dhe i rrezikshëm. Që nga krijimi i saj, Bitcoin ka qenë në një udhëtim që do të përfundojë, të shkatërruar në tokë.
Këtë javë, ajo tokë u duk për herë të parë, dhe shpejt. Bitcoin pësoi rënien më të madhe që nga viti 2022, duke rënë deri rreth 60.000 dollarë një moment të premten, duke fshirë të gjitha fitimet që kishte bërë që nga rizgjedhja e Donald Trump në 2024 dhe duke shënuar një rënie mbi gjysmën nga rekordi mbi 127.000 dollarë në tetor të kaluar. Rreth 1.25 miliardë dollarë pozicione bitcoin u likuiduan brenda vetëm 24 orëve, nga e enjtja në të premten, sipas të dhënave të Coinglass.
Dëshpërimi dhe përpjekjet për të mbajtur moralin, siç do të thoshte një “bro”, që nënkupton dikë që është i zhytur në deluzion dhe i vështirë për të pranuar një të vërtetë të dhimbshme, janë të dukshme. “Nuk kam qenë kurrë më i optimist për kripto-n,” shkruante Balaji Srinivasan, një evangjelist i njohur i kriptos dhe ish-shef teknologjie në Coinbase, të enjten. “Sepse rendi i bazuar në rregulla po shembet dhe rendi i bazuar në kod po ngrihet. Pra, çmimi afatshkurtër nuk ka rëndësi.”
Disa e morën me humor ose ironi. “Nëse doni të më blini një dhuratë për ditëlindje, blini pak Bitcoin për veten,” postoi Michael Saylor, njeriu që e ktheu kompaninë e tij, Strategy, në një bast të madh mbi Bitcoin (mban mbi 713,000 BTC, rreth 3.4% të qarkullimit total), të mërkurën. Miliarderi i vogël i ditëlindjes.
Dita tjetër, gjatë një thirrjeje për raportin e fitimeve për tremujorin e katërt të 2025, para rënies më të madhe, por ku Strategy pësoi humbje 12.4 miliardë dollarë , Saylor përdori taktika të tjera bindjeje. “Nuk mendoj se mund të nënvlerësohet rëndësia e mbështetjes për industrinë dhe kapitalin digjital nga nivelet më të larta të strukturës politike,” insistoi ai, duke theksuar se Amerika ka një “president Bitcoin” që synon ta bëjë vendin “kryeqytetin kripto të botës”.
Por këtu nis problemi për planetin e kriptove. Sepse Saylor ka të drejtë, Amerika ka më afër se kurrë një “president Bitcoin”, me interesa familjare në kripto. Dhe megjithatë, pavarësisht krijimit të një “rezervë strategjike Bitcoin”, faljes së kripto-kriminelëve të dënuar, lejes për amerikanët të investojnë kripto në llogaritë pensionale 401(k) dhe pretendimit për t’i dhënë fund “luftës së Biden-it ndaj kriptos” në 200 ditët e para, prania e Trump në Shtëpinë e Bardhë nuk ka arritur të ndalë shitjet. Nëse Bitcoin nuk mund të lulëzojë këtu, kur mundet?
Nuk mund të themi saktësisht se kur do të ndodhë spirala e fundit e vdekjes së bitcoin-it. Të parashikosh fundin e një manie spekulative bazuar vetëm mbi besimin, ose më saktë mbi besimin e të tjerëve, është e vështirë. Bitcoin mund të ketë edhe disa rikthime të tjera (në kohën e shkrimit ishte rritur rreth 70,000 dollarë).
Por besimi po fillon të shterojë. Kjo javë tregoi se burimi i “budallenjve më të mëdhenj” mbi të cilët mbështetet Bitcoin po pakësohet. Tregimet fantastike që e mbajnë kripton në ajër po shfaqen si të rreme. Njerëzit po kuptojnë se nuk ka asnjë bazë reale për një vlerë që mbështetet vetëm në ajër të pastër. Pyesni veten: a do të ekzistojë kjo gjë pas 100 vitesh? Dhe mos harroni: “çfarë vërtet ka rëndësi nuk është si bie, por si përfundon.” Jusqu’ici tout va bien, jusqu’ici tout va bien…
Shkruar nga Jemimma Kelly, kolumniste e “Financial Times”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
