.png)
Kufizimet e detyrueshme dhe vullnetare të aktivitetit ekonomik për të ndaluar përhapjen e pandemisë globale COVID-19, shpunë në një rënie të paparë në ekonominë globale në gjysmën e parë të vitit 2020. Rëniet në aktivitetin ekonomik u përhapën gjerësisht. Ishin më të theksuara në Amerikën Latine (Peru, Argjentinë), Europë (Spanjë, Francë, Mbretëri e Bashkuar, Itali) dhe Indi, me Gjermaninë, SHBA, Japoninë dhe Kinën dhe Kore e Jugut e Tajvanin që spikasnin si vende me një ndikim relativisht të butë nga pandemia. *Bordi i Konferencës vlerëson që niveli i PBB-së Globale në vitin 2020 do të bjerë 4.2 përqind nën nivelin e vitit të kaluar sipas Parashikimit Ekonomik për Botën. Ky do të ishte një rezultat shumë më i keq sesa tkurrja e PBB-së globale gjatë krizës globale financiare të 2008-2009 kur ekonomia globale do të tkurrej 0.9 përqind në 2009 krahasuar me 2008. Në të njëjtën kohë, sipas raportit të Bordit të Konferencës, pritet një kthim shumë më i dobët sesa ishte rasti pas Krizës Financiare Globale në 2008-2009, kryesisht për shkak të rritjes më të ulët në tregjet në zhvillim dhe ekonomitë në zhvillim.
Përtej vitit 2023, Bordi i Konferencës projekton rritjen globale për t’u kthyer në një normë mesatare vjetore të rritjes prej rreth 2.6 përqind. Kjo është nën parashikimet e publikuara më parë, pavarësisht mundësisë që tkurrja e rëndë e shkaktuar nga pandemia globale të lërë një gjurmë të përhershme në rritjen globale në planin afatgjatë. Faktorët që kanë drejtuar një pjesë të madhe të rritjes globale në dy dekadat e fundit, përfshirë furnizimin më të madh të fuqisë punëtore dhe investimeve më të mësha kryesisht në ndërtesa dhe infrastrukturë, pritet të dobësohen ndjeshëm gjatë dekadës së ardhshme. Kjo do të kompensohet vetëm pjesërisht nga një zhvendosje drejt burimeve cilësore të rritjes, të nxitura nga transformimi dixhital dhe përmirësimet e produktivitetit. Kjo do të thotë që humbjet e shkaktuara nga pandemia nuk ka të ngjarë të rimbursohen plotësisht.
Që nga fillimi i veprimtarisë globale në Prill 2020, ka filluar një rikuperim me dy shpejtësi. Së bashku me stimujt e qeverive për të mbrojtur punësimin, të ardhurat dhe kërkesën e përgjithshme në një kohë kur zbatohen masa relativisht të rrepta të distancës sociale, prodhimi industrial është rikthyer më shumë fuqimisht sesa shërbimet në shumë ekonomi dhe vëllimet e tregtisë globale të mallrave janë ruajtur më mirë sesa pritej deri më tani. Si rezultat, i kombinimit të përpjekjes për të mbajtur nën kontroll virusin, ekonomitë e Azisë Lindore me sektorë të mëdhenj industrialë si Kina, Tajvani dhe Koreja e Jugut janë shëruar më shpejt. Vëllimet e prodhimit industrial dhe eksportit në këto ekonomi tashmë kanë tejkaluar nivelet para-pandemike ndërsa ato në Europë, SHBA dhe Japoni janë ende rreth 5 përqind nën nivelet para pandemisë.
Rreziqet për një rikuperim të vazhdueshëm anojnë nga ana negative. Një ringjallje e virusit mund të çojë në kufizime të të tjera të aktivitetit ekonomik. Paketat e politikave fiskale mund të zhbëhen shumë shpejt, duke ulur kërkesën dhe besimin dhe duke çuar në një furi falimentimesh, e cila deri më tani është shmangur kryesisht. Kjo nga ana tjetër do të shkaktonte telashe për bilancet bankare, të cilat deri më tani kanë qëndruar në gjendje relativisht të mirë pjesërisht falë politikës monetare jashtëzakonisht të përshtatshme. Për më tepër, krizat e borxhit sovranjanë gjithnjë e më shumë evidente pasi shumë tregje në zhvillim dhe ekonomitë e zhvilluara kanë marrë shuma të mëdha borxhi që mund të jenë të vështira për t’u shërbyer në të ardhmen. Rreziqet e tjera negative përfshijnë tensione të rritura gjeopolitike, deglobalizim, zbutje të zinxhirëve të furnizimit dhe luftëra të rinovuara tregtare. Nga ana tjetër, rreziqet kërkojnë më shumë mbështetje fiskale, një shtrirje më të shpejtë sesa pritej të vaksinave të zbatueshme për segmente të gjera të popullsisë dhe së fundmi një rritje të produktivitetit nga adoptimi i përshpejtuar i teknologjisë dixhitale.
Vështrime Rajonale, si do të përformojnë shtetet pas pandemisë
SH.B.A
Në SH.B.A., pas shenjave të përmirësimit në Tremujorin e Tretë, Bordi i Konferencës pret një qetësi në ritmin e rimëkëmbjes në Tremujorin e katërt. Fitimet në shpenzimet e konsumatorit do të kufizohen nga nivelet e larta të papunësisë, por ka të ngjarë të përshpejtohen përsëri në 2021 ndërsa pritet të shërohet tregu i punës. Parashikimi PBB-së në SHBA është -3.6 përqind në 2020 dhe +3.6 përqind në 2021. Gjithashtu parashikohen dy skenarë të ndryshëm afatshkurtër, njëri më i mirë se rasti bazë dhe tjetri më keq. Variablat kryesorë përfshijnë shpërndarjen e vaksinave, sasinë dhe kohën e stimulit qeveritar, numrin e rasteve të reja COVID-19, rimëkëmbjen e tregut të punës dhe shkallën e paqëndrueshmërisë pas zgjedhjeve presidenciale të SHBA-ve.
Europa
Ekonomitë europiane janë më të ndikuarat në mesin e ekonomive të pjekura (maturuara), me një tkurrje të pritur në vitin 2020 prej 7.3 përqind për Eurozonën dhe 11.4 përqind për Mbretërinë e Bashkuar. Duke pasur parasysh këto tkurrje të thella, ekonomitë pritet të rikthehen ndjeshëm me 4.7 dhe 5 përqind në 2021 respektivisht për Eurozonën dhe Mbretërinë e Bashkuar. Edhe në këtë skenar relativisht optimist, nivelet e PBB-së në Eurozonë dhe Mbretërinë e Bashkuar janë ende nën nivelet e tyre para-pandemike deri në fund të vitit 2021. Sidoqoftë, një trajektore e tillë nuk është e sigurt: një seri e re e kufizimeve të qeverive në anën e furnizimit, ose një humbje e besimit dhe vendeve të punës në anën e kërkesës, mund të dobësojë rimëkëmbjen. Nën një skenar të tillë dobësie, nivelet e PBB-së mund të jenë akoma midis 5% dhe 10% nën nivelet para-pandemike deri në fund të vitit të ardhshëm dhe rritja vjetore e 2021 do të ishte pothuajse gjysma e skenarit bazë të Bordit të Konferencës.
Kina
Gjatë një periudhe të afërt, rimëkëmbja e Kinës nga rënia e shkaktuar nga pandemia do të shtrihet në 2021, pas një rikuperimi të kërkesës më në fund fillon të arrijë të lëvizë. Prodhimi industrial gjatë tetë muajve të parë të vitit 2020 ka tejkaluar shifrën e të njëjtës periudhë të vitit të kaluar. Sidoqoftë, rikuperimi i kërkesës së brendshme mbetet i paplotë pasi do të duhet më shumë kohë për NVM-të në sektorin e shërbimeve dhe për familjet me të ardhura të ulëta për të riparuar bilancet e tyre. Bordi në raportin e tij, thotë se pret që ekonomia e Kinës të zgjerohet 1.0 përqind në 2020 dhe 4.9 përqind në 2021, bazuar në vlerësimet alternative të PBB-së të Bordit të Konferencës.
Rajoni i Gulf
Në rajonin e Gulf, ka patur tronditje të dyfishtë të tregut; nga njëra në pandemia COVID-19 dhe nga ana tjetër është pasuar me rënien e kërkesës globale të naftës dhe çmimet, prandaj pritet që PBB e rajonit të tkurret 4.5 përqind në vitin 2020. Kjo është një tkurrje më e thellë se rënia 3.5 përqind parashikuar për tregjet në zhvillim dhe ekonomitë në zhvillim. Sidoqoftë, PBB duhet të rimëkëmbet me 2.2 përqind në 2021. Parashikimi afatshkurtër është i ngjashëm në të gjashtë vendet e Gulf. Ekonomia e këtij rajoni do të shenjohet nga deficite të larta fiskale dhe nivele në rritje të borxhit, përpjekje për reforma, mbështetje e vazhdueshme për sektorin privat për të përballuar pasojat e pandemisë. Perspektivat për një rritje afatgjatë varen nga suksesi i përpjekjeve të diversifikimit larg prodhimit të naftës dhe eksporteve. Sidoqoftë, qeveritë e Gulf do të vazhdojnë të përdorin politikat tradicionale të kthimit të të ardhurave të naftës përsëri në ekonomi përmes dhënies së projekteve për të rritur kërkesën e konsumatorit në vend të investimeve më të mëdha në një grup të larmishëm të industrive. /conference-board.org/ Në shqip Gazeta Si
*Bordi i Konferencës (Ent i themeluar në vitin 1916, Bordi i Konferencës është një grup Think Tank i drejtuar nga anëtarët që ofron njohuri të besueshme për çështje ekonomike dhe të lidhura me lidershipin. Grupi ka për mision: të ndihmojë udhëheqësit të lundrojnë në çështjet më të mëdha që ndikojnë në biznes dhe t’i shërbejnë më mirë shoqërisë).
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
