.png)
Gazeta Si – Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, ka kërcënuar përsëri se do të sulmojë Iranin: këtë herë jo në mbështetje të protestave masive kundër regjimit, siç kishte bërë disa javë më parë, por duke kërkuar çmontimin e programit bërthamor të vendit.
Është një kërkesë shumë e paqartë, por bie ndesh me atë që Trump kishte pretenduar në qershor, kur Shtetet e Bashkuara bombarduan tre vende të programit bërthamor të Iranit dhe Trump pretendoi se e kishte “asgjësuar” atë.
Trump nuk specifikoi detajet e kërkesave të tij, por i kërkoi regjimit iranian të arrinte një marrëveshje së shpejti (ai tha se “koha po mbaron”), duke kërcënuar me bombardime më të rënda dhe më të gjera se ato të qershorit nëse nuk do ta bënin këtë.
Mediat amerikane, duke u mbështetur në burimet e tyre në inteligjencën amerikane dhe vendet evropiane që përpiqen të ndërmjetësojnë, i kanë rindërtuar kushtet kryesore të administratës Trump si tre: braktisja e programit të pasurimit të uraniumit nga Irani dhe dorëzimi i rezervave të tij (siç ndodhi pas marrëveshjes historike bërthamore të vitit 2015, nga e cila Trump u tërhoq më vonë); një reduktim i ndjeshëm i arsenalit të raketave balistike të vendit; dhe një fund i mbështetjes për grupet e armatosura aleate si Hamasi, Hezbollahu dhe Huthët.
Dëmi real i shkaktuar në centralet bërthamore iraniane nga bombardimet amerikane të verës së kaluar nuk është sqaruar kurrë.
Raportet paraprake të inteligjencës amerikane arritën në përfundimin se programi ishte ngadalësuar, por jo shkatërruar, pjesërisht, sepse regjimi kishte transferuar një pjesë të rezervave të uraniumit të pasuruar të ruajtura në centralet bërthamore të Natanz dhe Fordo para sulmeve.
Në fund të qershorit, Rafael Grossi, kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Bërthamore të Kombeve të Bashkuara (IAEA), tha se “brenda pak muajsh” Irani do të jetë në gjendje të kthehet në pasurimin e uraniumit dhe për këtë arsye potencialisht të prodhojë një bombë bërthamore (justifikimi për sulmet ishte parandalimi i tij nga kjo).
IAEA ishte e vetmja agjenci që monitoronte programin bërthamor të Iranit, megjithëse me vështirësi të konsiderueshme.
Që nga vera e kaluar, inspektorët janë detyruar të largohen nga vendi dhe regjimi e ka ndërprerë plotësisht bashkëpunimin.
Tërheqja e detyruar nga regjimi e IAEA-s është arsyeja kryesore pse dihet kaq pak për pasojat e sulmeve të mëparshme.
Agjencitë perëndimore të inteligjencës dyshojnë se, të paktën deri më tani, regjimi është përpjekur të rikuperojë uraniumin e pasuruar që kishte zhvendosur dhe fshehur, por besojnë se po i rindërton vendet e prekura, edhe më thellë.
Kërkesa e dytë – zvogëlimi i arsenalit, si në aspektin e numrit të raketave ashtu edhe të rrezes së tyre të veprimit – konsiderohet e papranueshme nga regjimi, i cili do ta shihte atë si një anulim të aftësisë së tij parandaluese dhe mundësinë e goditjes së Izraelit, armikut të tij historik.
Nuk dihet nëse janë duke u zhvilluar negociata midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit.
Agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve të regjimit, ISNA, e mohoi këtë, duke thënë megjithatë se ministri i Jashtëm, Abbas Araghchi është në kontakt me “disa vende” që veprojnë si ndërmjetës.
“Qëndrimi ynë është se diplomacia nuk mund të jetë efektive ose të arrijë rezultate përmes kërcënimeve ushtarake”, tha Araghchi, duke iu referuar lëvizjes së forcave detare amerikane drejt Iranit.
Araghchi mohoi të ketë tentuar të flasë me të dërguarin special të Trump, Steve Witkoff. Ndërkohë, regjimi ka kërcënuar me një përgjigje “si kurrë më parë” në rast të një sulmi.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
