Analize

Përse krisja mes Trumpit dhe Europës është një shpatë me dy tehe për Moskën

Nga Gazeta ‘Si’- Ka qenë prej kohësh një strategji e Kremlinit të krijojë një çarje të përhershme mes Shteteve të Bashkuara dhe Europës, duke i ndarë dhe dobësuar kundërshtarët e tij tradicionalë në Perëndim.

Prej vitesh, Rusia ka promovuar sabotazh dhe dezinformim për të minuar institucionet perëndimore, të cilat i sheh si pengesa kokëforta ndaj ambicieve territoriale të Moskës dhe ëndrrës për rikthimin e statusit dhe fuqisë së epokës sovjetike.

Shpërbërja e NATO-s, aleancës së fuqishme ushtarake perëndimore, ka qenë një fantazi veçanërisht e fortë, sidomos pas luftës në Ukrainë. Shqetësimet për zgjerimin e mundshëm të NATO-s u përdorën nga Kremlini për të justifikuar pushtimin brutal dhe në shkallë të plotë, të nisur gati katër vjet më parë.

Imagjinoni, pra, gëzimin në korridoret e pushtetit të Kremlinit përballë perspektivës që uniteti perëndimor të copëtohet dhe që NATO, për 80 vite një barrierë kundër kërcënimeve ruse, të fillojë më në fund të shpërbëhet për një çështje kaq të pamundur si Groenlanda dhe afrimet e padëshiruara ndaj territorit danez nga presidenti amerikan Donald Trump.

Rusia vështron e mahnitur nga anash, ndërsa armiqtë e saj të vjetër po vetëkonsumohen.

“Kina dhe Rusia duhet të jenë duke bërë qejf të madh,” vuri në dukje në X shefja e diplomacisë së Bashkimit Europian, Kaja Kallas, pasi Trump kërcënoi me tarifa të jashtëzakonshme aleatët europianë që kundërshtojnë marrjen nën kontroll të Groenlandës nga SHBA.

Si Kina, ashtu edhe Rusia i hedhin poshtë me vendosmëri akuzat se kanë pretendime territoriale mbi Groenlandën — madje edhe ushtria daneze thotë se nuk ka kërcënim real pushtimi nga lindja.

Por, në fakt, në televizionin shtetëror rus, komentatorët pro-Kremlin u gëzuan për lëvizjet e Trumpit lidhur me Groenlandën, të cilat i vlerësuan si “një goditje katastrofike për NATO-n” dhe si diçka “vërtet madhështore për Rusinë”.

Në mënyrë të kuptueshme, pikëpamja mbizotëruese është se, me aleancën e NATO-s përballë krizës më të madhe në dekada dhe me unitetin transatlantik në rrezik fragmentimi, mbështetja perëndimore për përpjekjen luftarake të Ukrainës pritet të dobësohet, duke i dhënë Moskës një avantazh edhe më të madh në fushëbetejë.

Anija inspektuese e marinës daneze HDMS Vaedderen lundron pranë Nuuk, Groenlandë, më 18 janar. 

Fatkeqësisht për Kievin, kjo mund të rezultojë një vlerësim i saktë.

Por shishet e shampanjës në Kremlin ende nuk kanë shpërthyer.

Të paktën fillimisht, nga Moska ka ardhur një reagim zyrtar relativisht i përmbajtur, madje kritik. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, u tha gazetarëve se Trump, në rastin e Groenlandës, po “vepron jashtë normave të së drejtës ndërkombëtare” — një deklaratë që tingëllon ironike nga një Kremlin që vetë ka toleruar ose mbikëqyrur shkelje të panumërta të normave dhe ligjeve ndërkombëtare gjatë viteve të autoritarizmit në rritje brenda dhe jashtë vendit.

Kontrolli amerikan mbi Groenlandën mund të shihet në Moskë si një sfidë reale ndaj dominimit rus në rajonin e Arktikut.

Por Kremlini ka gjasa të ketë shqetësime më të thella, teksa vëzhgon — ashtu si pjesa tjetër e botës — me parehati dhe alarm mënyrën se si administrata e paparashikueshme e Trumpit ushtron një fuqi globale ushtarake dhe ekonomike që duket e pakufizuar.

“Veprimet e njëanshme dhe të rrezikshme shpesh zëvendësojnë diplomacinë, përpjekjet për kompromis ose për gjetjen e zgjidhjeve që do t’u përshtateshin të gjithëve,” u ankua së fundmi presidenti rus Vladimir Putin për gjendjen e botës, në fjalimin e tij të parë të politikës së jashtme për vitin e ri.

“Në vend që shtetet të angazhohen në dialog me njëra-tjetrën, ka nga ata që mbështeten te parimi se forca bën të drejtën për të imponuar narrativa të njëanshme, ata që besojnë se mund të diktojnë vullnetin e tyre, t’u mbajnë leksione të tjerëve se si duhet të jetojnë dhe të japin urdhra,” shtoi Putin, pa asnjë shenjë vetëdijeje, në një referencë të dukshme ndaj veprimeve të SHBA-së në skenën ndërkombëtare.

Ndërkohë, rrjeti i aleancave të Moskës — tashmë i dëmtuar rëndë pas rrëzimit vitin e kaluar të diktatorit sirian të mbështetur nga Rusia, Bashar al-Assad — po shpërbëhet me shpejtësi.

Irani, një aleat i hershëm i Rusisë, u godit vitin e kaluar nga sulme ajrore të rënda amerikane dhe izraelite. Pas shtypjes brutale të protestave antiqeveritare atje, ai mund të goditet sërish së shpejti, duke rrezikuar mbijetesën e regjimit islamik pro-Moskë.

Më herët këtë muaj, kapja dramatike nga forcat amerikane e presidentit venezuelian Nicolás Maduro, një i preferuar i Kremlinit, ishte një tjetër shuplakë për Moskën.

Zyrtarët e zbatimit të ligjit i larguan nga një helikopter Presidentin e Venezuelës Nicolás Maduro dhe gruan e tij, Cilia Flores, para paraqitjes së tyre në gjykatë në Nju Jork të hënën, më 5 janar. 

Dhe bisedat për Kubën, një klient tradicional rus dhe armik i SHBA-së, si objektivi i radhës në listën e Uashingtonit për ndryshim regjimesh, sinjalizojnë poshtërime të tjera të mundshme të politikës së jashtme për Kremlinin.

Moska ka përçmuar prej kohësh rendin ndërkombëtar të pas Luftës së Dytë Botërore, të bazuar në rregulla, duke e konsideruar atë pak më shumë se një instrument perëndimor, plot standarde të dyfishta, për të frenuar kundërshtarët e saj — me Kremlinin në krye të listës.

Rusia e ka sfiduar hapur ndalimin e Kartës së OKB-së për ndryshimin e kufijve me forcë dhe ka shtyrë vazhdimisht idenë e një bote ku fuqitë e mëdha kanë të drejtë për sfera ekskluzive influence.

Uashingtoni tani duket se po e ndan gjithnjë e më shumë këtë botëkuptim rus — të paktën në letër, një fitore e rëndësishme për këmbënguljen e Moskës.

Por festimet për këtë fitore janë, për momentin, në pritje, mes shqetësimeve për atë lloj bote të re dhe të rrezikshme që mund të jetë duke u formuar.

Përballja me një Trump gjithnjë e më impulsiv mund të rezultojë një sfidë e madhe për një Kremlin të mësuar të merret me administrata amerikane më të qëndrueshme dhe të parashikueshme.

Siç komentoi me ankth një tabloid rus me ndikim, Moskovskij Komsomolets, duke iu referuar Trumpit si “kryemjeku i çmendinës”: “na duket se edhe drejtori i çmendinës ka humbur mendjen dhe se gjithçka ka dalë nga kontrolli.”

Burimi; CNN/Përshtati Gazeta Si


Copyright © Gazeta “Si”


Më Shumë