Një provë se kishte elefantë në ushtrinë e Hanibalit

Gazeta Si – Një grup arkeologësh ka gjetur pranë Kordobës, në jug të Spanjës, kockën e një elefanti që mund të ketë qenë pjesë e ushtrisë së udhëhequr nga gjenerali kartagjenas Hanibali gjatë Luftës së Dytë Punike.

Ndërsa ka të ngjarë që ato të mos jenë mbetjet e njërit prej 37 elefantëve të famshëm të përdorur në kalimin e Alpeve në fund të shekullit të 3-të para Krishtit, ato janë prova që duket se konfirmojnë se kafshët e kësaj specie ishin një pjesë integrale e aparatit ushtarak kartagjenas.

Zbulimi u përshkrua në një artikull të botuar në “Journal of Archaeological Science: Reports”: sipas Rafael Quesada Sanz, njërit prej arkeologëve që morën pjesë në gërmime, elefanti mund të jetë përdorur gjatë betejave të ushtrisë kartagjenase kundër fisit Carpetani në Spanjën qendrore.

Hanibali, një gjeneral dhe politikan kartagjenas, udhëhoqi fushatën ushtarake të njohur si Lufta e Dytë Punike kundër Romës midis viteve 218 dhe 201 para Krishtit.

Në atë rast, ai kaloi Alpet me ushtrinë e tij dhe, sipas disa burimeve të lashta, me 37 elefantë, që mbahet mend si një nga strategjitë ushtarake më të guximshme dhe të famshme në historinë e lashtë.

Hulumtuesit shpjeguan se kocka, e cila ishte pjesë e këmbës së një elefanti, u gjet nën një mur të shembur me tulla balte, në një mjedis të mbyllur dhe të mbrojtur.

Kjo i lejoi ata ta datonin atë më saktë. Për të vlerësuar moshën e kockës, arkeologët përdorën datimin me radiokarbon, i cili mat se sa karbon-14 (një izotop radioaktiv) mbetet në një organizëm të vdekur. Kjo i lejoi ata të konfirmonin se ajo daton në periudhën e Luftës së Dytë Punike.

Nëse do të kishte qenë një dhëmb ose fildish i përpunuar, do të kishte qenë e besueshme që të ishte një mall tregtar.

Megjithatë, meqenëse është një kockë e vogël këmbe, e gjetur në një kontekst shkatërrimesh ushtarake, interpretimi më bindës është se i përket një elefanti që ishte i pranishëm në fushë.

Gjatë gërmimeve, u gjetën gjithashtu artileri, monedha dhe qeramikë, duke ofruar prova të mëtejshme se vendi kishte qenë një fushë beteje.

Eve MacDonald, një historiane në Universitetin e Cardiffit, e cila nuk ishte e përfshirë në studim, i tha “New York Times” se zbulimi i vetëm një kocke kyçi të këmbës, kufizon një interpretim të caktuar të origjinës së saj, por “vetëm lidhja kontribuon në zgjerimin e kuptimit tonë për rëndësinë e elefantit brenda ushtrisë kartagjenase”.

Një dekadë më parë, një studim i botuar në revistën “Archaeometry”, hodhi më shumë dritë mbi qafën që Hanibali kaloi nëpër Alpe, e identifikuar si Colle delle Traversette, në kufirin midis Italisë dhe Francës pranë Monviso.

Studimi u bazua në analizën biologjike të tokës së qafës malore, dhe në veçanti të një depozite të madhe plehu, ndoshta të lënë pas nga një kamp i lashtë i ushtrisë së Hanibalit.

Në Alpe nuk janë gjetur kurrë mbetje elefanti. Historiani grek, Polibi shkroi se të 37 elefantët nga ekspedita e Hanibali kaluan Alpet, megjithëse pothuajse të gjithë ngordhën në muajt në vijim për shkak të motit të keq.

I vetmi i mbijetuar ishte elefanti Surus, i cili, megjithatë, ngordhi nga malaria menjëherë pas të tjerëve. Hanibali, megjithatë, qëndroi në Itali për 15 vjet: fillimisht ai arriti fitore të rëndësishme ushtarake, pastaj u mund gradualisht, aq sa në vitin 203 u kthye në Kartagjenë. Vitin pasardhës, romakët i mundën kartagjenasit në Zama, duke shënuar fundin e Luftës së Dytë Punike.

Përshtati: Gazeta “Si”