.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Përplasjet në Lindjen e Mesme kanë shërbyer si një kujtesë e padëshiruar se rajoni nuk është vetëm thelbësor për furnizimin global me naftë dhe gaz, por edhe një korridor jetik për pasagjerët e linjave ajrore në mbarë botën.
Gjatë dy dekadave të fundit, “super-lidhësit” e Gjirit- Emirates, Etihad Airways dhe Qatar Airways- kanë ndihmuar udhëtarët e fluturimeve të gjata të lëvizin mes Europës, Azisë dhe Afrikës.
Mes konfliktit, dhjetëra mijëra prej këtyre pasagjerëve kanë mbetur të bllokuar gjatë dy javëve të fundit.
Përpjekjet për të rifilluar shërbime “të kufizuara” kanë ecur me vështirësi. Më 16 mars, Emirates Airlines u detyrua të anulonte fluturime dhe të devijonte disa avionë në mes të fluturimit pas një sulmi me dron në aeroportin e Dubait. Ndikimi në biznesin global të aviacionit mund të vazhdojë edhe pasi lufta të përfundojë.
Lindja e Mesme ka marrë një rol qendror në aviacion.
Para konfliktit, International Air Transport Association kishte parashikuar se rajoni do të sillte 17% të 41 miliardë dollarëve fitim neto që pritej për industrinë globale të linjave ajrore në vitin 2026.
Emirates është transportuesi më i madh ndërkombëtar në botë dhe gjithashtu më fitimprurësi. Ajo dhe partneri i saj për fluturime të shkurtra, Flydubai, bënë porosi të mëdha avionësh në panairin ajror të Dubait në nëntor, ashtu si edhe Etihad, duke bastuar për rritje të mëtejshme.
Tani kjo duket e rrezikuar.
Zhvillimi i Dubait si një qendër turistike dhe biznesi do të thotë se rreth gjysma e pasagjerëve të Emirates kanë si destinacion këtë qytet. Udhëtarët tranzit, që kalojnë vetëm disa orë në aeroportet e Gjirit, mund të rikthehen pas përfundimit të luftës, ndoshta të tërhequr nga ulje të mëdha çmimesh. Por turizmi do të jetë më i vështirë për t’u rikuperuar.
Transportuesit e Gjirit nuk janë të vetmit të prekur nga konflikti. Linjat e tjera ajrore që fluturojnë mbi këtë zonë tani duhet të ndryshojnë itineraret.
Transportuesit europianë që fluturojnë drejt Azisë Jugore kanë shmangur hapësirën ajrore ruse që nga fillimi i luftës në Ukrainë në vitin 2022; kalimi përmes Lindjes së Mesme ishte bërë një alternativë e preferuar. Shmangia e një tjetër zone konflikti po shton kohë dhe po rrit konsumin e karburantit.
Dhe ky karburant po bëhet shumë më i shtrenjtë. Çmimi i naftës bruto tani qëndron rreth 100 dollarë për fuçi, krahasuar me rreth 70 dollarë para nisjes së luftimeve.
Por ndikimi për linjat ajrore është edhe më i rëndë. Diferenca e çmimit midis karburantit të avionëve dhe naftës bruto, e njohur si “crack spread”, është rritur ndjeshëm.
Kjo pjesërisht sepse 20% e karburantit të avionëve në botë kalon përmes Ngushticës së Hormuzit, ku transporti detar është pothuajse i paralizuar. Çmimet janë më shumë se dyfishuar që nga fillimi i luftimeve, duke arritur mesatarisht rreth 190 dollarë për fuçi.
Ndikimi nuk do të jetë i njëjtë për të gjithë.
Për linjat me kosto të ulët, karburanti zakonisht përbën rreth 35% të kostove, krahasuar me rreth 20% për linjat tradicionale. Kompanitë ndryshojnë edhe për nga mbrojtja ndaj rritjes së çmimeve.
Disa, si Ryanair, International Airlines Group dhe Qantas, janë të mbrojtura mirë përmes kontratave paraprake, duke zbutur goditjen.
Ndërsa linjat e mëdha amerikane zakonisht nuk janë të mbrojtura, pasi e konsiderojnë këtë strategji të ndërlikuar dhe të kushtueshme (edhe pse Delta Air Lines zotëron një rafineri, që e ndihmon disi).
Nëse çmimet e karburantit mbeten të larta gjatë vitit, kjo mund t’u kushtojë atyre dhjetëra miliarda dollarë, sipas Deutsche Bank.
Si përgjigje ndaj kostove në rritje, disa linja kanë filluar të ndalojnë avionët. Air Neë Zealand po anulon rreth 1.100 fluturime deri në fillim të majit.
E gjithë kjo krijon gjithashtu një mundësi për disa kompani.
Me linjat e Gjirit jashtë funksionit dhe të tjerat që ndalojnë fluturimet, çmimet e biletave janë rritur. British Airways, pjesë e IAG, tashmë ka shtuar fluturime shtesë drejt Singaporit dhe Bangkokut.
Lufthansa ka raportuar një rritje prej 60% të rezervimeve për fluturime drejt Azisë në mars. Kërkesa për udhëtime ajrore mund të bjerë në afat të shkurtër, veçanërisht nëse çmimet e larta të energjisë ngadalësojnë rritjen ekonomike.
Por në të kaluarën ajo ka treguar se rikuperohet shpejt pas ndërprerjeve. Ndërkohë, rivalët e linjave ajrore të Gjirit do të shfrytëzojnë mundësinë për të fituar disa nga klientët e tyre.
Burimi: The Economist/ Përshtati Gazeta Si
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje