Lira turke bie në nivele të reja të ulëta ndërsa ankthi i politikës monetare përkeqësohet

Lira e Turqisë ra në një nivel rekord të ulët, duke kaluar 14 për dollar, ndërsa investitorët u përgatitën që Presidenti Rexhep Tajip Erdogan të vazhdojë me një ulje tjetër të normave të interesit këtë javë, pavarësisht inflacionit intensiv.

Monedha, e cila ka rënë rreth 40 për qind që kur banka qendrore filloi një cikël uljeje të normës sipas urdhrave të Erdoganit në shtator, të hënën(13 dhjetor) kaloi një prag që autoritetet më parë ishin dukur ngurruese për ta toleruar.

Shitja e ripërtërirë erdhi pasi qasja gjithnjë e më shumë joortodokse e Erdoganit për drejtimin e ekonomisë së Turqisë prej 795 miliardë dollarësh bëri që agjencia e vlerësimit S&P të ulte perspektivën e saj për vendin në negative në fund të javës së kaluar, që do të thotë se vlerësimi i saj për borxhin sovran turk mund të ulet më thellë.

“Perspektiva negative pasqyron atë që ne mendojmë se janë rreziqe në rritje për ekonominë e jashtme të Turqisë gjatë 12 muajve të ardhshëm nga paqëndrueshmëria ekstreme e monedhës dhe rritja e inflacionit, mes sinjaleve të përziera të politikave,” tha S&P.

Erdogan, një kundërshtar i vendosur i normave të larta të interesit, ka deklaruar javët e fundit se po kërkon të zbatojë një model të ri ekonomik për kombin e tij prej 83 milionë banorësh.

Duke ulur normat, argumenton ai, vendi do të përfitojë nga një monedhë konkurruese që do të nxisë eksportet, do të tërheqë investime të huaja direkte dhe do të krijojë punësim.

Ekonomistët paralajmërojnë se kjo do të vijë me koston e përkeqësimit të inflacionit që tashmë po rritej me një normë vjetore prej 21 për qind muajin e kaluar, sipas të dhënave zyrtare, dhe duke goditur standardet e jetesës.

Ai gjithashtu rrezikon paqëndrueshmërinë financiare në një vend që varet shumë nga financimi i huaj për të mbajtur ekonominë e tij në këmbë.

Banka amerikane e investimeve Goldman Sachs tha se nevoja për të rritur – në vend të uljes – normat e interesit ishte “edhe më akute” këtë muaj pasi ajo argumentoi se qasja aktuale ishte “jo e qëndrueshme”.”Megjithatë, autoritetet duken të përkushtuara për të mbajtur një politikë të normave të ulëta,” shtoi ai.

Pritshmëria e konsensusit midis analistëve është se banka qendrore do të ulë normën e saj bazë të huadhënies me 1 pikë përqindje në 14 për qind të enjten.

Megjithatë, vendimi i bankës qendrore këtë muaj për të rifilluar një politikë të kërkimit të mbrojtjes së lirës ka bërë që disa analistë të pyesin nëse Erdogan mund të jetë duke arritur kufijtë e tolerancës së tij ndaj dobësisë së monedhës – dhe nëse ai në vend të kësaj mund të lejojë një pauzë në normën- cikli i prerjes.

Banka qendrore e Turqisë njoftoi se kishte ndërhyrë në tregun e monedhës për herë të katërt deri më tani në dhjetor. Banka kishte shitur rreth 2 deri në 3 miliardë dollarë në tre rastet e mëparshme, sipas Barclays. Banka me bazë në Mbretërinë e Bashkuar tha se kishte “pasiguri të mëdha” rreth vendimit të normave të kësaj jave dhe atyre në muajt në vijim.

Megjithatë, një zyrtar i lartë turk ofroi një sinjal se Ankaraja ishte e përkushtuar për të ecur përpara me qasjen e saj kontestuese.

Ministri i ri i financave, Nureddin Nebati, u tha përfaqësuesve të biznesit në një takim me dyer të mbyllura javën e kaluar se nuk do të kishte “kthim prapa” nga politika e uljes së normave, sipas një artikulli të botuar të dielën nga kolumnisti Abdulkadir Selvi, i cili shihet si i afërt me qeverinë.

Nebati, i cili u emërua nga Erdogan dy javë më parë pasi paraardhësi i tij dha dorëheqjen, thuhet se tha se autoritetet nuk ishin të gatshme të lejonin Turqinë të hynte në një “spirale të normave të interesit”.

Burimi: Financial Times/Përshtati Gazeta Si