Ku nisi kultura 'barbekju'?

“Asador Etxebarri” është pothuajse perfekt dhe për ata që kanë darkuar atje pasi ky restorant të fut në një mendim: A është i vërtetë? A ekziston vërtetë?

Vendndodhja është me siguri e patëmetë: Axpe, një fshat i vogël në Spanjë, i rrethuar nga kullota dhe fusha të gjelbërta si dhe male të thepisura, të mbuluara nga mjegulla. Restoranti ndodhet në një fermë të vjetër ku nga larg mund të shikohet tymi që del nga oxhaqet.

Ushqimi? Barbekju! Një vakt në Etxebarri është një eksplorim i asaj se sa druri, tymi dhe flaka mund të merren si një teknikë gatimi.

Aty mund t’ju shërbehet një biftek apo brinjë të pjekura në skarë me qymyr apo dhe mish të pjekur në prush, karkalecat e kuqërremtë të skuqur që shoqërohen me verë.

Shefi i kuzhinës së restorantit Bittor Arguinzoniz tregon se skarën me qymyr apo dru e shikon si një art më vete që fare mirë mund të quhet si diçka mahnitëse.

Ky stil gatimi tashmë përcakton Etxebarri-n dhe mund të themi dhe gjithë fshatin.

Një kulturë gatimi në zjarr që ka një jetë që është prezente kudo, pavarësisht nga kultura e të ushqyerit që ka çdo popull, nga restorantet më të mirënjohura deri te ajo qoshja e lagjes.

“Ne jemi thjesht dora që mbart prodhimet nga fshati, kopshti ose tregu i peshkut në tryezë”, tha Arguinzoniz, mjeshtri i padiskutueshëm i barbekjusë.

Nuk ka asgjë për të fshehur pas këtij stili të gatimit. Ka aftësinë të ju befasojë duke përdorur përbërësit më të thjeshtë. Gjithashtu, ekziston një lidhje e madhe, që nuk ka nevojë të shpjegohet, midis zjarrit dhe pasionit.

Në këtë lidhje mund të llogarisim dhe drurin që digjet, shtëpitë, njerëzit.

Megjithatë, Asador Etxebarri aktualisht vlerësohet si restoranti i tretë më i mirë në planet, sipas listës së 50 më të mirëve.

“Gatimi mbi zjarr duket i thjeshtë në sipërfaqe”, tha Elena Arzak, kryekuzhiniere në “Restaurante Arzak” me tre yje në San Sebastián, vendlindja e kuzhinës moderne për barbekju.

“Por është me të vërtetë një nga mënyrat më komplekse të gatimit. Nëse shkoni në ndonjë fushë kampi gjatë verës, do të shihni njerëz që bëjnë barbekju por është e vështirë të gatuash ushqim në përsosmëri dhe ajo pikë e përsosur e gatimit është shumë e rëndësishme për barbekjunë. “Është një ndjeshmëri e lindur, por gjithmonë mund të përmirësohet me praktikë.”

Ky është ushqim për masat, ushqim për njerëzit. Shihni Elkano, tani një nga restorantet më të famshëm në botë, ku shefi i kuzhinës Aitor Arregui ofron një shërbim falas për komunitetin e tij, duke pjekur peshqit që kapen nga peshkatarët vendas. Elkano, në të vërtetë, është ilustrimi perfekt i historisë së gjallë të gatimit me zjarr dhe lidhjeve interesante që ka kjo kuzhinë lokale për eksplorimin dhe lëvizjen. Restoranti mban emrin e Juan Sebastián Elcano, një vendas nga Getaria, i cili ishte marinar. Ishin Elcano dhe bashkëmoshatarët e tij, marinarë dhe peshkatarë të Shekullit 15 dhe 16, të cilët gatuanin peshqit që kapnin në skarë me dru dhe ata që e sollën këtë praktikë në shtëpitë e njerëzve. Shumë më vonë, emigrantët që shkuan në Argjentinë dhe Amerikë e dërguan këtë metodë pjekje që kishin parë dhe ndihmuan në krijimin e kulturës se barbekjusë që gjenden sot në të gjithë botën.

Në këto kohë të lëvizjes së kufizuar, pjekja në skarë është një stil gatimi që mund të shijohet pa udhëtime dhe pa qenë nevoja të lëvizësh nga shtëpia, për të gjithë ato që kanë një vend të posatshëm për të ndezur zjarr.

Gjithsesi, për të përjetuar vërtet artin e barbekjusë, një vizitë në Axpe është thelbësore. Mund të shkoni në një shtëpi siç është “Trinkete Borda” në kodrat mbi Irun, në Bedua përgjatë një grykëderdhje afër Zumaia, Casa Julian në Tolosa, Sidreria Zapiain në Astigarriga, Elkano, Kaia-Kaipe, Iribar dhe sigurisht, Asador Etxebarri, ku tymi, flaka, bukuria e maleve dhe produktet që ata prodhojnë rezultojnë në një mrekulli pothuajse të pabesueshme në duart e Arguinzoniz.

Ju gjithashtu do të zbuloni, sigurisht, që teknikat moderne të gatimit në atë fshat ka përparuar. Shumica e restoranteve bashkëkohore tani përdorin soba me gaz. Por asnjë nga teknikat nuk prek shpirtin e barbekjusë dhe flet për identitetin lokal si bukuria dhe thjeshtësia e zjarrit. Këtu lindi barbekju dhe sfida e madhe është të ruajnë thelbin e një mishi tradicional të pjekur ndërsa përpiqen ta përhapin atë në botën e jashtme.

“Duhet të kemi gjithmonë në mendje dhe të mos harrojmë kurrë nga vijmë. Kjo është gjëja më e rëndësishme.” tha Arguinzoniz.

Burimi: BBC. Përktheu: Gazeta “Si”

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.