.png)
Një studim i ri ka zbuluar se njerëzit me ekspozim më të madh ndaj ndotjes së ajrit përballen me një rrezik më të lartë për të zhvilluar sëmundjen e Alzheimerit.
Ekspozimi ndaj ndotjes së ajrit është një faktor i njohur rreziku për sëmundjen e Alzheimerit dhe për disa gjendje të zakonshme kronike shëndetësore, të tilla si hipertensioni, goditja në tru dhe depresioni.
Këto gjendje kronike janë gjithashtu të lidhura me sëmundjen e Alzheimerit, dhe më parë, nuk ishte e qartë nëse ndotja e ajrit shkakton këto gjendje kronike, të cilat më pas çojnë në demencë, apo nëse këto gjendje mund të amplifikojnë dëmtimin e trurit nga ndotja e ajrit.
Një studim i ri i botuar në PLOS Medicine zbuloi se ekspozimi ndaj ndotjes së ajrit ishte i lidhur me një rrezik në rritje të sëmundjes së Alzheimerit.
Ekipi i kërkimit në Universitetin Emory në Shtetet e Bashkuara (SHBA) analizoi të dhënat nga më shumë se 27 milionë njerëz të moshës 65 vjeç e lart nga viti 2000 deri në vitin 2018, rreth tre milionë njerëz zhvilluan sëmundjen e Alzheimerit gjatë studimit.
Në të njëjtën kohë, ata analizuan barrën e tre sëmundjeve të zakonshme bashkëshoqëruese – hipertensionit, goditjes në tru dhe depresionit – për të parë nëse ato luanin një rol në fillimin e sëmundjes së Alzheimerit.
Hulumtuesit i krahasuan këto rezultate me nivelet e ndotjes së ajrit nga grimcat e imëta (PM2.5) ndaj të cilave pjesëmarrësit ishin të ekspozuar, varësisht nga vendi ku jetonin.
Materia e imët grimcore është e rrezikshme spese mund të depërtpjë thellë në mushkëri dhe në qarkullimin e gjakut. Burimet e zakonshme përfshijnë emetimet e automjeteve, termocentralet, aktivitetet industriale, zjarret në pyje dhe djegien e drurit ose lëndëve djegëse fosile në shtëpi.
Autorët vunë re se studimi zbuloi se ndotja e ajrit ndikonte në tru përmes efekteve të drejtpërdrejta dhe jo përmes sëmundjeve të tjera kronike.
Lidhja midis ndotjes së ajrit dhe sëmundjes së Alzheimerit ishte më e fortë tek njerëzit që kishin pësuar goditje në tru.
“Gjetjet tona sugjerojnë që individët me një histori goditjeje në tru mund të jenë veçanërisht të prekshëm ndaj efekteve të dëmshme të ndotjes së ajrit në shëndetin e trurit, duke theksuar një kryqëzim të rëndësishëm midis faktorëve të rrezikut mjedisor dhe vaskular”, thanë autorët e studimit.
Luftimi i ndotjes së ajrit
Shumë vende në botë kanë objektiva për të ulur nivelet e ndotjes së ajrit. Megjithatë, shumica e tyre do të kenë vështirësi të arrijnë shifrat e duhura deri në vitin 2030.
Objektivat globale për lëndën grimcore përcaktohen nga Udhëzimet Globale të Cilësisë së Ajrit (AQG) të Organizatës Botërore të Shëndetësisë për vitin 2021.
Udhërrëfyesi i OBSH-së për vitin 2025, i miratuar nga Asambleja Botërore e Shëndetësisë, synon një rënie prej 50 për qind të vdekshmërisë nga ndotja e ajrit, kryesisht të nxitur nga lëndët grimcore të imëta, deri në vitin 2040 krahasuar me nivelin bazë në vitin 2015.
Sëmundja e Alzheimerit po rritet në mbarë botën
Më shumë se 55 milionë njerëz jetojnë me demencë në mbarë botën, ku sëmundja e Alzheimerit përbën deri në 70 për qind të rasteve, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë.
Në vitin 2025, afërsisht 12.1 milionë njerëz jetonin me demencë në Europë, ku gratë preken në mënyrë disproporcionale, duke përbërë rreth 66 për qind të rasteve.
Nxitur nga plakja e popullatave, parashikohet që numrat në mbarë botën të rriten.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje