Ekskluzive-Studimi i Moody’s për pasojat makroekonomike: Trump vs. Biden

Në një studim të fundit të agjencisë ndërkombëtare të kreditit Moody’s që gazeta “Si” e disponon ekskluzivisht, analizohen pasojat makroeknomike sipas skenarëve të mundshëm nëse do të fitojë zgjedhjet njëri- apo tjetri kandidat për president në SHBA.

Moody’s konsideron katër skenarë. Skenari më i mundshëm, ose fillestar (40% probabilitet) supozon se Biden fiton presidencën por do të duhet të negociojë me një Senat skeptik që mbetet nën kontrollin e Republikanëve, ndërsa Dhoma mbetet Demokrate .

 Skenari aktual i politikave ( 35% probabilitet) është për zgjedhjen e Trump për një mandat të dytë, Senati mbetet nën kontrollin e Republikanëve dhe Dhoma nën kontrollin e  Demokratëve. Kjo do të ruante status quo-në dhe politikat që ekzistojnë aktualisht. Skenari i tretë, më pak i mundshëm i fitores së Demokratëve (probabiliteti 20%) supozon se Biden dhe Demokratët fshijnë presidencën dhe Kongresin dhe zbatojnë plotësisht agjendën ekonomike që Biden ka përshkruar në mënyrë të qartë në fjalimet dhe intervistat e tij dhe në faqen e internetit të fushatës së tij. Së fundmi, Moody’s në analizën e tij konsideron një Skenar shumë më pak të mundshëm (5% probabilitet) në të cilin Trump rizgjidhet dhe Republikanët përfshijnë Kongresin dhe miratojnë plotësisht politikat që Trump mbështet si të mbledhura nga buxheti më i fundit i administratës së tij dhe fjalimet e tij dhe faqja e internetit të fushatës .

Agjencia e kreditit sqaron se përdor modelin Moody’s Analytic’s të SHBA-ve dhe të ekonomisë globale për këtë analizë. Modeli është i ngjashëm me ato të përdorur nga Bordi i Rezervave Federale dhe Zyra e Buxhetit të Kongresit për parashikimin, buxhetimin dhe analizën e politikave. Modeli Moody’s Analytics është përdorur për të vlerësuar bollëkun e politikave fiskale dhe monetare të zbatuara gjatë krizës financiare dhe pandemisë COVID-19, dhe shumë prej politikave ekonomike të propozuara nga kandidatët presidencialë në zgjedhjet e tjera.

Masa e ndikimit ekonomik të politikave të Trump është e komplikuar nga mungesa e transparencës dhe specifikës së tyre.

Të gjithë skenarët supozojnë se më e keqja e krizës COVID-19 dhe pasojat e saj ekonomike kanë mbaruar dhe se pandemia do të përfundojë me një vaksinë efektive dhe të shpërndarë gjerësisht, duke filluar menjëherë pasi të jetë betuar presidenti tjetër.

Perspektiva ekonomike është më e fort nën skenarin në të cilin Biden dhe Demokratët kryesojnë Kongresin dhe miratojnë plotësisht axhendën e tyre ekonomike. Në këtë skenar, ekonomia pritet të krijojë 18.6 milion vende pune gjatë mandatit të Biden si president, dhe ekonomia kthehet në punësim të plotë, me papunësi prej pak më shumë se 4%, deri në gjysmën e dytë të vitit 2022. Gjatë presidencës së Biden, të ardhurat reale nga taksat familjare amerikane rriten me afërsisht 4800 dollarë dhe norma e pronësisë së shtëpisë dhe çmimet e shtëpive rriten në mënyrë modeste. Çmimet e aksioneve gjithashtu rriten, por fitimet janë të kufizuara. Kjo është për shkak të vlerësimeve të larta aktuale të tregut që kufizojnë perspektivat për fitime afatshkurtra dhe rritjen në fitimet e korporatave nën politikat e Biden, pasi më shumë përfitime nga ekonomia më e fortë nën politikat e tij u shkojnë punëtorëve. Rritja afatshkurtër ekonomike ngrihet mbi planet agresive të shpenzimeve të qeverisë së Biden, të cilat financohen nga deficiti në një pjesë të konsiderueshme. Tregtia globale dhe emigracioni i huaj i parashikuar më i fortë gjithashtu kontribuojnë. Propozimi i tij bën thirrje për shpenzime shtesë prej 7.3 trilionë dollarësh gjatë dekadës së ardhshme duke u bazuar në infrastrukturë, arsim dhe rrjetin e sigurimeve shoqërore duke përfshirë gjithçka, nga Sigurimet Shoqërore te strehimi dhe kujdesi shëndetësor. Pjesa më e madhe e shpenzimeve është planifikuar të ndodhë gjatë mandatit të tij si president në një përpjekje për të gjeneruar më shumë vende pune për ta kthyer ekonominë në punësim të plotë sa më shpejt të jetë e mundur  . Ndërsa planet e shpenzimeve të Biden financohen pjesërisht nga taksat më të larta për korporatat në 4.1 trilionë dollarë.

Trump vs. Biden

Analiza e Moody’s tregon se priten ndryshime modeste në politikën e miratuar dhe perspektivën ekonomike me një Kongres të ndarë, pavarësisht se kush është president, por ndryshimet duket se ka të ngjarë të jenë kuptimplote nëse Trump ose Biden fitojnë presidencën me Kongresin nën kontrollin e partisë së tyre. Për të qenë të sigurt, nuk ka asnjë perspektivë që të gjitha propozimet e tyre të kalojnë në procesin legjislativ dhe në ligj plotësisht të paprekur, dhe politikat e tyre mund të ndryshojnë shpejt në anën tjetër të zgjedhjeve në varësi të rrethanave ekonomike dhe politike. Sidoqoftë, propozimet që ata kanë bërë gjatë fushatës janë një deklaratë mbi filozofitë dhe përparësitë e kandidatëve. Sipas analizës, konkludohet se propozimet ekonomike të Biden do të rezultonin në një ekonomi më të fortë të SHBA-vekrahasuar me propozimet e  Trump. Kryesisht për shkak të politikave fiskale thelbësisht më të shtrira të Biden, ekonomia do të kthehej në punësim të plotë më shpejt duke dalë nga pandemia sesa nën Trump – në gjysmën e dytë të 2022 nën Biden krahasuar me gjysmën e parë të 2024 nën Trump. Kthimi i Biden i politikave të Trump mbi tregtinë e jashtme dhe imigracionin do të kontribuonte gjithashtu në një rritje më të fortë ekonomike, kështu që deri në fund të mandatit të tyre në 2024, PBB reale do të ishte 960 miliardë dollarë, ose 4.5%, më e madhe nën Biden se Trump  . Kjo përkthehet në 7.4 milion më shumë punë nën Biden sesa Trump. Rritja më afatgjatë gjithashtu merr më shumë një nxitje nën politikat e Biden, pasi ato heqin si pjesëmarrjen e forcës së punës ashtu edhe rritjen e produktivitetit, megjithëse efekti është modest gjatë horizontit 10-vjeçar të analizës. Duhet më shumë kohë që përqendrimi i Biden në arritjet arsimore, energjinë e pastër dhe infrastruktura të tjera, kujdesi për të moshuarit dhe pushimet familjare me pagesë të kenë një ndikim të rëndësishëm në potencialin e rritjes afatgjatë të ekonomisë. Dhe rritja e Biden në normat e taksave të korporatave pengon investimet e biznesit dhe rritjen e produktivitetit. Politikat e Biden do të rezultojnë në deficite buxhetore federale më të mëdha sesa ato të Trump, veçanërisht gjatë mandatit të tyre si president. Politikat e Biden kushtojnë 2.5 trilion dollarë gjatë kohës së tij si president, ndërsa Trump shton vetëm disa qindra miliardë dollarë. Politikat e tyre shtojnë një shumë të ngjashme me deficitet e vendit në vitet e ardhshme – pas presidencave të tyre – të horizontit buxhetor 10-vjeçar, me një kosto totale prej më pak se 1 trilion dollarë. Propozimet e shpenzimeve të Biden-it janë të ngarkuara, veçanërisht në infrastrukturë. Në rastin e Trump, ka një shpërthim të shpenzimeve të infrastrukturës vonë në mandatin e tij, por pjesa më e madhe e uljeve të taksave të tij është e ngarkuar përsëri, duke ndodhur në gjysmën e dytë të dekadës. Pasojat negative ekonomike nga deficitet më të mëdha afatshkurtra të Biden zbuten ndjeshëm. Arsyeja: Me ekonominë larg punësimit të plotë dhe uljes së inflacionit kur Biden merr detyrën, zotimet e Rezervës Federale për punësimin dhe inflacionin nënkuptojnë se do të mbajë normat e interesit shumë të ulta për pjesën më të madhe të mandatit të ardhshëm presidencial. Normat më të larta të interesit janë kanali kryesor përmes të cilit deficitet peshojnë në rritjen ekonomike.

Mandej, sa më e fort të jetë rritja ekonomike e mbështetur nga politikat e Biden, gjeneron më shumë të ardhura nga taksat dhe më pak shpenzime qeveritare.

Rezultatet janë kosto dinamike të buxhetit gati 2 trilion dollarë gjatë mandatit të tij.

Rritje më e fort dhe rritje e PBB-së kupton gjithashtu që në fund të dekadës, politikat e Biden dhe  Trump ta çojnë në 130% raportin e borxhit publik ndaj PBB-së. Kjo krahasohet me 108% kur ata marrin detyrën. Familjet me të ardhura të ulëta dhe të mesme përfitojnë më shumë nga politikat e Biden sesa ato të Trump. Biden rrit shpenzimet e qeverisë për arsimin, kujdesin shëndetësor dhe programe të tjera sociale, përfitimet e të cilave kryesisht shkojnë për ata që janë në gjysmën e poshtme të shpërndarjes së të ardhurave. Ndërkohë, ai në mënyrë të konsiderueshme rrit taksat mbi institucionet financiare dhe bizneset e mëdha për të ndihmuar të paguajnë për të. Trump kryesisht bën të anasjelltën. Ai i bën të përhershme shkurtimet e përkohshme të taksave që zbatoi në mandatin e tij të parë. Përfitimet kryesisht shkojnë për familjet dhe bizneset me të ardhura më të larta, ndërsa shpenzimet qeveritare zvogëlohen për kujdesin shëndetësor dhe një sërë programesh sociale, përfitimet e të cilave shkojnë kryesisht për ato me të ardhura dhe pasuri më të pakta. Votuesit kanë një zgjedhje shumë të qartë për të vendosur presidentin e tyre të ardhshëm. Trump dhe Biden nuk mund të kenë qasje dhe politika më të ndryshme qeverisëse, dhe kjo është veçanërisht e vërtetë kur bëhet fjalë për politikën ekonomike.