Nga Gazeta ‘Si’- Danimarka ka hyrë në “modalitet krize të plotë” pasi presidenti amerikan Donald Trump ka rikthyer edhe një herë në qendër të vëmendjes Groenlandën, vetëm një ditë pas ndërhyrjes ushtarake amerikane në Venezuelë.
“Na duhet Groenlanda nga këndvështrimi i sigurisë kombëtare dhe Danimarka nuk është në gjendje ta garantojë këtë — këtë mund t’jua them,” deklaroi Trump të dielën nga Air Force One, duke përsëritur komente të ngjashme që i kishte bërë edhe për revistën The Atlantic.
Deklaratat e tij vijnë një ditë pasi SHBA kreu një operacion të madh ushtarak në Venezuelë, duke kapur presidentin venezuelian Nicolás Maduro dhe bashkëshorten e tij, Cilia Flores, në një ndërhyrje të papritur që shkaktoi tronditje globale.
Ngjarja ka ngritur alarmin në Danimarkë, e cila mban përgjegjësinë për mbrojtjen e Groenlandës — një territor autonom nën sovranitetin danez.
“Duhet t’ia them këtë shumë drejtpërdrejt Shteteve të Bashkuara: nuk ka absolutisht asnjë kuptim të flitet për nevojën që SHBA të marrë kontrollin e Groenlandës,” shkroi kryeministrja daneze Mette Frederiksen të dielën në Facebook.
Frederiksen theksoi se Mbretëria e Danimarkës — dhe rrjedhimisht edhe Groenlanda — është pjesë e NATO-s dhe mbulohet nga garancia e sigurisë së aleancës. Ajo shtoi se ekziston tashmë një marrëveshje mbrojtjeje mes Danimarkës dhe SHBA-së, e cila u jep amerikanëve akses të gjerë në Groenlandë.
“Prandaj i bëj thirrje me forcë Shteteve të Bashkuara të ndalojnë kërcënimet ndaj një aleati historikisht të afërt, si edhe ndaj një vendi dhe një populli tjetër që e kanë thënë shumë qartë se nuk janë në shitje,” deklaroi ajo.
Kryeministri i Groenlandës, Jens-Frederik Nielsen, reagoi në rrjetet sociale duke i cilësuar komentet e Trumpit si “shumë të vrazhda dhe mungesë respekti”.
“Rreziku i Groenlandës është nënvlerësuar”
Trump prej vitesh ka shprehur hapur interesin për kontrollin e Groenlandës — një territor i madh, pak i populluar, i pasur me minerale dhe me rëndësi strategjike mes Evropës dhe Amerikës së Veriut.
Sondazhet e mëparshme tregojnë se shumica dërrmuese e groenlandezëve kundërshtojnë kontrollin amerikan, ndërsa një shumicë e fortë mbështet pavarësinë nga Danimarka.
Në muajt e fundit, Kopenhaga ka tentuar të forcojë marrëdhëniet me Groenlandën, duke premtuar rritje investimesh në shëndetësi dhe infrastrukturë. Paralelisht, ka kërkuar të ulë tensionet me administratën Trump përmes rritjes së shpenzimeve për mbrojtjen në Arktik, përfshirë blerjen e 16 avionëve shtesë luftarakë F-35.
Mujtaba Rahman, drejtor menaxhues për Europën në kompaninë e konsulencës për rreziqe politike Eurasia Group, tha se qeveria daneze ndodhet në “krizë të plotë” pas komenteve të fundit të Trumpit.
“Ashtu siç kam argumentuar prej kohësh, rreziku i Groenlandës është nënvlerësuar,” shkroi Rahman në LinkedIn.
“Sot, një ndërhyrje e mundshme amerikane në Groenlandë përbën burimin më të madh të rrezikut për aleancën transatlantike dhe kohezionin brenda NATO-s dhe BE-së — ndoshta edhe më të madh se ai që paraqet pushtimi rus i Ukrainës,” shtoi ai.
Presidenti amerikan, i cili më herët ka refuzuar të përjashtojë përdorimin e forcës ushtarake apo ekonomike për të marrë Groenlandën, emëroi muajin e kaluar guvernatorin republikan të Luizianës, Jeff Landry, si të dërguar special për Groenlandën.
Ky emërim u dënua si nga Danimarka, ashtu edhe nga Groenlanda. Landry ka mbështetur publikisht përpjekjet e Trumpit për ta vënë Groenlandën nën kontroll amerikan.
Ndërkohë, Katie Miller — bashkëshortja e këshilltarit të lartë të Shtëpisë së Bardhë Stephen Miller — postoi në platformën X një hartë të Groenlandës të mbuluar me flamurin amerikan, me mbishkrimin “SOON” (“Së shpejti”), pak pasi Maduro u kap të shtunën.// CNBC
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
