Cilët janë Pasdaran-ët, Garda Revolucionare Islamike e Iranit

Gazeta Si – Për gati 50 vjet, Pasdaran-ët janë ngarkuar me mbrojtjen e ideologjisë dhe integritetit të Republikës Islamike.

Për shkak të protestave të fundit që kanë përfshirë Iranin, gjatë të cilave kanë vdekur mijëra protestues, ato janë diskutuar gjerësisht. Por cilët janë anëtarët e Gardës Revolucionare Islamike?

Kur u themeluan? – Grupi Pasdaran u formua më 1 shkurt 1979, një ditë pas kthimit të Ajatollah Ruhollah Khomeini në Iran. Administrata e Mehdi Bazargan, kreu i qeverisë së përkohshme iraniane pas revolucionit të atij viti, i themeloi me një dekret të nënshkruar nga Khomeini më 5 maj.

Pse u krijuan? – Kishte disa arsye që çuan në krijimin e Pasdaran-ëve. Midis tyre ishte krijimi i një force paraushtarake që do të ishte jashtëzakonisht besnike ndaj rendit të ri të vendosur dhe e aftë të kundërshtonte ndikimin e forcave të armatosura shtetërore. Këto të fundit shiheshin si një forcë e mundshme opozitare, sepse ishin ende besnike ndaj sundimtarit të Persisë, Shahut, dhe për këtë arsye të aftë për të kryer një grusht shteti të ri. Si një nga institucionet e para të revolucionit, Garda kontribuoi në legjitimitetin e rendit të ri duke i ofruar atij mbështetje të armatosur.

Cili është objektivi i tyre? – Pasdaran-ët kanë një rol ushtarak, të cilin e përmbushin duke mbrojtur ideologjinë dhe integritetin e Republikës Islamike. Garda ka gjithashtu detyrën e shtypjes së mospajtimit dhe kontributit në zhvillimin e programeve raketore dhe bërthamore të Teheranit.

Kush është udhëheqësi i tyre? – Forcat ushtarake nuk u përgjigjen qeverive të zgjedhura, por drejtpërdrejt Udhëheqësit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei.

Kush shërben në Pasdaran? – Korpusi i Gardës Revolucionare përbëhet nga afërsisht 120,000 deri në 190,000 personel aktiv. Personeli zgjidhet nga radhët e besnikëve të regjimit teokratik iranian, të trajnuar për të mbrojtur revolucionin islamik brenda vendit dhe për të projektuar pushtet jashtë vendit.

Si ndahet grupi? – Të gjitha njësitë aktive ndahen në tre grupe: degët, Forca Quds dhe Basij. Degët përfshijnë të gjitha forcat tokësore, detare, ajrore dhe kibernetike/speciale. Forca Quds është njësia elitare përgjegjëse për operacionet e jashtme dhe punon ngushtë me të ashtuquajturin “bosht i rezistencës”.

Kjo e fundit përbëhet nga milicitë shiite pro-iraniane në Liban, Siri, Irak dhe Jemen, dhe u drejtua për vite me radhë nga Qasem Soleimani, i vrarë në një sulm amerikan në Bagdad në vitin 2020 dhe më vonë u bë një figurë kryesore e Republikës Islamike.

Së fundmi, është Basij, forca paramilitare e Pasdaran e përbërë nga vullnetarë që formojnë një pjesë integrale të të gjithë sistemit të Gardës Revolucionare.

Sa pushtet ekonomik kanë? – Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) ushtron ndikim të madh në ekonominë iraniane. Disa vlerësime sugjerojnë se IRGC kontrollon afërsisht një të tretën e të ardhurave totale të vendit përmes administratorëve dhe kompanive të kontrolluara.

Sipas “Los Angeles Times”, IRGC ka lidhje me më shumë se njëqind kompani dhe gjeneron të ardhura që tejkalojnë 12 miliardë dollarë në biznes dhe ndërtim. IRGC ka siguruar gjithashtu kontrata me vlerë disa milionë dollarë në sektorët e naftës, gazit, petrokimikateve dhe infrastrukturës.

Fuqia ekonomike e IRGC përfaqësohet nga Khatam al-Anbya, një kompani e lidhur me IRGC që kontrollon qindra kompani ndërtimi infrastrukture. Të ardhurat e saj përdoren për të financuar zhvillimin e programit bërthamor dhe për të mbështetur milicitë shiite në rajon, sipas raporteve amerikane.

Çfarë ndikimi kanë? – Përveçse janë një forcë ushtarake, Pasdarani mban gjithashtu ndikim të konsiderueshëm mbi mjedisin politik, universitete të ndryshme dhe qendra kërkimore.

Kush i akuzon për terrorizëm? – Perëndimi e ka akuzuar vazhdimisht Pasdaranin se është i afërt me grupet terroriste ose, më keq akoma, se i ka krijuar ato drejtpërdrejt.

Konkretisht, që nga viti 2019, Shtetet e Bashkuara e kanë konsideruar Pasdaranin një organizatë terroriste të plotë. Kohët e fundit, 27 vendet e Bashkimit Evropian e vendosën gjithashtu Pasdaranin në listën e tyre të organizatave terroriste.

Përshtati: Gazeta “Si”