.png)
Obstetër-gjinekologia Jeanne Conry ka studiuar prej kohësh “dritaren 1300-ditore” -nga muajt para konceptimit deri te dita e dytë e lindjes së fëmijës. Ushqyerja dhe stili i jetës gjatë kësaj kohe ndikojnë në shëndetin afatgjatë të foshnjës. Conry pyeste nëse këta faktorë mund të lidhen edhe me autizmin.
Tani ajo udhëheq një program edukativ që informon gratë mbi ekspozimin ndaj toksinave, stresit dhe infeksioneve gjatë kësaj periudhe kritike. Ajo beson se ajo që ndodh para konceptimit mund të ndikojë tek vezët ose spermatozoidet dhe zhvillimi i fëmijës. Zvogëlimi i ekspozimeve të dëmshme mund të ulë rastet e autizmit.
Teoritë e reja për autizmin dhe ekspozimet mjedisore
Studimet sugjerojnë se më shumë se gjysma e rasteve të autizmit mund të parandalohen me ndërhyrje të duhura. Teoria e “tre goditjeve” propozon se ndjeshmëria gjenetike, ekspozimi mjedisor dhe stresi i zgjatur ndikojnë në autizëm. Studimet e fundit tregojnë se prindërit me ndjeshmëri të lartë ndaj kimikateve kanë më shumë gjasa të kenë fëmijë me autizëm. Kjo nxit çiftet të minimizojnë ekspozimet mjedisore në shtëpi.
Shkenca që lidh mjedisin me autizmin është ende paraprake. Shumica e studimeve mbështeten në korrelacione, jo shkakësinë direkte. Megjithatë, kjo ka rritur fokusin kulturor mbi shëndetin parakonceptual. Blogerët e mirëqenies flasin për “tremujorin zero”, duke sugjeruar shmangien e kimikateve, marrjen e suplementeve, meditim dhe ulje të stresit para ngjizjes.
Parashikimi dhe përgjegjësitë etike
Interesi i ri mbi periudhën parakonceptuale ka nxitur debate mbi rolin e mjedisit në autizëm. Disa pretendime janë kritikuar pasi autizmi nuk është një sëmundje, por një formë diversiteti njerëzor. Idetë për parandalimin ngjallin pyetje etike. Nëse faktorët mjedisorë ndikojnë, qeveritë dhe institucionet kanë përgjegjësi për ndërhyrje.
Roli i klinicistëve dhe gjinekologëve
Profesor David Beversdorf rekomandon që gjinekologët të këshillojnë pacientët mbi dietën dhe ushtrimet para konceptimit. Ai paralajmëron se paralajmërimet e gjera mbi ekspozimet mjedisore mund të jenë jopraktike dhe ndonjëherë kundërproduktive. Periudha trevjeçare që përfshin muajt para konceptimit, shtatzëninë dhe foshnjërisë së hershme është shumë e ndjeshme dhe mund të ndryshojë shëndetin gjatë gjithë jetës.
Studimet lidhin zakonet dhe ekspozimet me obezitet, astmë, kancer të fëmijërisë, ulje të inteligjencës dhe kujtesës së punës.
Teoria metabolike dhe sindroma inflamatore
Robert Naviaux sugjeron se autizmi mund të kuptohet si një sindromë metabolike dhe inflamatore. Mitokondritë reagojnë ndaj stresit dhe ngadalësojnë zhvillimin për riparim. Problemet lindin kur përgjigja nuk fiket. Modeli me tre goditje tregon se autizmi shfaqet kur ndjeshmëria gjenetike takon një shkaktar mjedisor dhe aktivizohet përgjigja ndaj stresit gjatë zhvillimit kritik të trurit.
Kuptimi i ndjeshmërisë ndaj autizmit- përmes gjenetikës, biomarkuesve metabolikë, skanimeve të trurit dhe ekspozimeve të hershme- mund të hapë mundësi për ndërhyrje. Kjo mund të lejojë ndryshime të synuara përpara se të shfaqet autizmi.
Ndikimi i prindërve dhe kimikateve
Claudia S. Miller sugjeron se autizmi mund të lidhet me ekspozime të rëndësishme ndaj kimikateve, si myku toksik. Njerëzit me intolerancë ndaj kimikateve mund të kenë simptoma të rënda, si dhimbje koke, lodhje dhe konfuzion, kur ekspozohen ndaj pastruesve dhe substancave të zakonshme.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje